آسیب شناسی زندگی زناشویی

در سال‌های اخیر الگویی در زمینه آسیب شناسی زندگی زناشویی فراهم آمده است که در آن به دو ویژگی مهم زندگی زناشویی توجه شده است. ازدواج مجموعه ای از روابط مختلف است که هر کدام از آن ها ممکن است آسیب ببیند و دیگر آنکه هر ازدواج طول عمری دارد و در هر مرحله ای از ازدواج برخی از مسائل نقش مهم تری ایفا می‌کنند ( دومینیان، ۱۹۷۲، ترجمه قراچه داغی، ۱۳۷۰).

پنج رابطه عمده میان هر دو زوج عبارت است از رابطه جسمی، احساسی، اجتماعی، ذهنی و روحی. درمانگران مسائل زناشویی نیز با توجه ‌به این پنج رابطه مهم به مشکل یابی روابط زناشویی می پردازند. مثلاً اگر روابط جنسی – که از مقوله جسمانی است – علت اصلی اختلافات زناشویی باشد درمانگر قادر می‌گردند در این باره فکر کند که آیا این تنها مشکل ازدواج است یا مشکلی است که در کنار سایر مشکلات موجود مطرح می‌گردد. در این مورد اگر چنانچه فقط رابطه جنسی مشکل ساز شده باشد، دران و مشاوره از نوع درمان اختلالات جنسی خواهد بود. در صورتی که رابطه احساسی و عاطفی زوجین خدشه دار شده باشد بایستی قبل از رفع مشکلات جنسی به درمان روانی و عاطفی اقدام نمود. همچنین مشاوران مسائل زناشویی و درمانگران بر این عقیده اند که هر ادواجی طول عمری دارد که می توان آن را به سه دوره تقسیم کرد : مرحله یا دوره اول پنج سال نخست زندگی زناشویی را در بر می‌گیرد که معمولاً زوجین در این دوره بین ۳۰ – ۲۰ سالگی قرار دارند. مرحله میانی، دوران رشد و پرورش فرزندان در خانواده است. این دوره نیز معمولاً اواخر چهل سالگی یا اوایل پنجاه سالگی است و دوره سوم زمانی است که فرزندان خانواده برای خود زندگی مستقلی تشکیل داده‌اند و زن و شوهر مجدداً با یکدیگر تنها می‌شوند. پایان این دوره معمولاً با مرگ زن یا شوهر فرا می‌رسد. مسائل و مشکلات زناشویی ممکن است در هر یک از این دوران با ویژگی های خاص خودش ایجاد گردد. مشاوران و درمانگران هنگام ارزیابی مشکلات زناشویی بایستی زوجین را در دوره یا مرحله خاص زندگیش قرار دهند ( دومینیان، ۱۹۷۲، ترجمه قراچه داغی، ۱۳۷۰).

اختلال در روابط عاطفی همسران

به نظر می‌رسد برخی از مسائل و مشکلات عاطفی، در سال‌های نخست ازدواج بروز می‌کند. در اغلب این موارد زن و شوهرها قادر به قبول مسئولیت جدید به مقتضای زندگی زناشویی نیستند. اشخاصی که دارای این خصوصیات هستند معمولاً بعد از ازدواج دچار سردرگمی می‌شوند. در این حالت دو نفر قادر به برقراری رابطه صمیمانه لازم با یکدیگر نیستند. یکدیگر را دور از خود می بینند و وجه مشترک چندانی با هم ندارند. آن ها ‌به این نتیجه می‌رسند که برای رهایی از تنهایی و برای رسیدن به موقعیت های تازه اجتماعی با یکدیگر ازدواج کرده‌اند. تردیدی که در زمینه احساس تعهد نسبت به رابطه زناشویی به وجود می‌آید، می‌تواند ناشی از مشکلاتی باشد که زوجین بیشتر با والدین خود داشته اند. در این حالت اگر پدر و مادر قادر به دست برداشتن از فرزند خود نباشد، این تردید تشدید می‌گردد. توصیه مشاوره ای و درمانی در خصوص این مسئله آن است که زن و شوهر باید به تشکیل فضای خانوادگی خود تشویق گردند یا به عنوان مثال می توان به شرایط مشکل ساز دیگری اشاره کرد که در آن شوهر در خانواده ای بزرگ شده است که مادر نقش غالب داشته است. در این حالت رابطه خصمانه مشابهی را شوهر، با همسرش برقرار می‌کند و دقیقاً خصومت و کینه اش را متوجه همسر خود می‌سازد. ممکن است دیر به منزل بیاید، مست کند، با زن دیگر رابطه برقرار کند و به طور کلی رابطه احترام آمیزی با همسرش نداشته باشد به عبارتی مرد می‌خواهد با اینگونه رفتارها ثابت کند که زن بر او نمی تواند تسلط داشته باشد. (بلاچ، ۱۹۸۵، ترجمه قراچه داغی، ۱۳۸۰).

شرایط مشکل ساز دیگر از لحاظ آسیب شناسی عاطفی که روابط زناشویی ممکن است به وقوع بپیوندد، « فریب احساسی » نامیده می شود و آن زمانی است که زن و مرد در انتخاب همسر آینده، مترصد شخصی مسلط و قدرتمند بوده است و پس از ازدواج درمی یابد که همسر مورد نظرش برعکس شخصی آرام، وابسته، مضطرب و نگران است. در این مورد چون این زن و شوهر ها امنیت خود را در استیلای همسر جستجو می کرده‌اند و حالا می بینند که به هدف خود دست نیافته اند احساس می‌کنند که فریب خورده اند و بینسان رفتار خصمانه اختیار می‌کنند (دومینیان،۱۹۷۲، ترجمه قراچه داغی، ۱۳۷۰).

تولد فرزند نیز شخصاً می‌تواند بر روی ازدواج تأثیرگذار باشد. در این زمینه حتی برای برخی از زوج ها تهدید کاهش توجه از طرف مقابل یا عدم توانایی روبرو شدن با مسئولیت جدید ( پرورش فرزندان ) باعث می‌گردد که بارداری تا حد امکان به تعویق بیافتد و در بعضی از موارد حتی از بچه دار شدن خودداری گردد. برای مثال ممکن است در نظر شوهر، بارداری همسر و به دنبال آن تولد یک نوزاد جدید، بیش از حد اضطراب برانگیز و نگران کننده باشد و برای رهایی از چنین حالتی به سراغ زن دیگری برود یا مثلاً ممکن است نوزاد تمام وقت مادر را به خود اختصاص دهد و مادر در این شرایط دنیای خارج از نوزاد خود و شوهرش را فراموش کند. در این صورت زن ممکن است دچار افسردگی شده و مشکلات عاطفی شدیدتری نیز پیدا کند. با گذشت زمان زن و شوهر از اعتماد به نفس بیشتری برخوردار می‌شوند و روابطشان دستخوش تغییر می‌گردد. زن و شوهر معمولاً به اتفاق تغییر می‌کنند، اما اگر تغییر کردن زن یک‌طرفه باشد و شوهر با این تغییر موافق نباشد ممکن است زن احساس بدی پیدا کند و آزادی و استقلالش کاهش یابد. در اوایل ممکن است اختلافات جنبه صرف احساسی داشته باشد؛ لیکن با گذشت زمان، زن خشمگین تر شده و تیرگی روابط سایر حیطه های ارتباط زناشویی از جمله روابط جنسی زوجین را نیز مختل می‌کند. بدین ترتیب تغییر یک جانبه ممکن است در ازدواجی به وقوع بپیوندد که در آن یکی از طرفین همواره مسئولیت کاستی ها و مشکلات زندگی را بخواهد بر عهده بگیرد. در نهایت ممکن است این فرد ( همسر) ‌به این نتیجه برسد که دلیلی برای این کار نیست و دیگر حاضر نشود به عنوان سپر بلا قرار گیرد(دومینیان،۱۹۷۲، ترجمه قراچه داغی، ۱۳۷۰).

– افزایش میزان وفاداری مشتریان به سازمان

– فراهم کردن شرایط مراجعه مجدد مشتری

– توانایی مدلسازی رفتار مشتری درون واحدهای کاری

– همسویی عالی منابع کمیاب با راهکارهای راهبردی در سطح سازمان

– توانایی توسعه برنامه ای برای سرمایه گذاری راهبردی

۲-۴-۶- انواع فناوری مدیریت ارتباط با مشتری

فناوری های مورد استفاده مدیریت ارتباط با مشتری را می توان به سه دسته کلی تقسیم کرد:

الف) مدیریت ارتباط با مشتری عملیاتی: در این روش تمامی مراحل ارتباط با مشتری، از مرحله بازاریابی و فروش تا خدمات پس از فروش و دریافت بازخورد از مشتری، به یک فرد سپرده می شود؛ البته به نحوی که فروشندگان و مهندسان ارائه خدمات بتوانند سابقه هر یک از مشتریان را بدون مراجعه ‌به این فرد در دسترس داشته باشند (زیمر^[۲۱]،۲۰۰۶).

از ابزارها و روش های عملیاتی مدیریت ارتباط با مشتری می توان به قدرت فروش مکانیزه ^[۲۲]اشاره کرد که تمامی عملیات مربوط به مدیریت تماس، بورس و مدیریت اداره فروش را بر عهده دارد.

از دیگر ابزار مدیریت ارتباط با مشتری ابزاری است که در آن به جای ارتباط تلفنی با مشتری، از ابزارهای دیگری مانند ارتباط رودررو، اینترنت، فاکس و کیوسک های مخصوص ‌پاسخ‌گویی‌ به مشتریان استفاده می شود.

ب) مدیریت ارتباط با مشتری تحلیلی: در مدیریت ارتباط با مشتری تحلیلی، ابزارها و روش هایی به کار می رود که اطلاعات به دست آمده از مدیریت ارتباط با مشتری عملیاتی را تجزیه و تحلیل کرده و نتایج آن را برای مدیریت عملکرد تجاری آماده می‌کند.

در واقع، مدیریت ارتباط با مشتری عملیاتی و تحلیلی در یک تعامل دو طرفه هستند؛ یعنی داده های بخش عملیاتی در اختیار بخش تحلیل قرار می‌گیرد؛ پس از تحلیل داده ها، نتایج به دست آمده تأثیر مستقیمی بر بخش عملیات خواهد داشت. به کمک تحلیل های این بخش، مشتریان دسته بندی شده و امکان تمرکز سازمان بر روی بخش خاصی از مشتریان فراهم می شود.

ج) مدیریت ارتباط با مشتری تعاملی: در این نوع ارتباط، مشتری برای برقراری ارتباط با سازمان، از آسان ترین روش ممکن مانند تلفن، تلفن همراه، فکس، اینترنت و سایر روش های مورد نظر خود استفاده می‌کند؛ مدیریت ارتباط با مشتری تعاملی به دلیل امکان انتخاب روش از سوی مشتری و اینکه بیشتر فرایندها (از جمع‌ آوری داده ها تا پردازش و ارجاع مشتری)، در کمترین زمان ممکن به مسئول مربوطه می‌رسد، باعث مراجعه مجدد مشتری و ادامه ارتباط با شرکت می شود.

۲-۴-۷- مراحل اجرای مدیریت ارتباط با مشتری

تمامی مراحل اجرای مدیریت ارتباط با مشتری را می توان به چند مرحله زیر تقسیم کرد که عبارتند از:

طراحی و ایجاد راهبرد مدیریت ارتباط با مشتری ، طراحی مجدد فعالیت ها با در نظر گرفتن راهبرد مدیریت ارتباط با مشتری ، مهندسی مجدد فرایندهای کاری و انتخاب نرم افزار مناسب (اسپرینگر^[۲۳]،۲۰۰۶).

هدف از ایجاد راهبردهای کسب و کار مشتری مدارانه، برنامه ریزی برای تعیین راهبردها و فرصت هایی است که شرایط برنده- برنده را در فضای رقابتی ایجاد کند. اجرای راهبرد کسب و کار مشتری مدارانه مستلزم ایجاد تغییرات در نحوه انجام تعاملات و به طور کلی ساختار تجاری آن شرکت است. در این راه باید نقش بخش ها و واحدهایی که با مشتری تعامل دارند، به درستی روشن و مشخص شود کدام واحد می‌تواند ارزش افزوده بیشتری را برای مشتری ایجاد کند.

طراحی مجدد فعالیت های کاربردی و مهندسی مجدد فرایندها، با هدف کاهش هزینه های غیرضروری مشتری و افزایش رو به بهبود میزان خدمات به مشتری انجام می شود. در واقع، فرایندهایی که دوباره تعریف شده اند باید بتوانند تمام فعالیت ها را به سمتی هدایت کنند که مرکز توجه این فعالیت ها، رضایتمندی مشتری باشد.

بازنگری زنجیره فعالیت ها در فرایند باید به طور مرتب تکرار شود؛ در این میان، انتخاب یک نرم افزار مناسب برای تسهیل فرایندها خودکارسازی فرایندها، (تا جایی که امکان دارد) بسیار با اهمیت است.

۲-۴-۸- مدل ارائه شده برای پیاده ­سازی مدیریت ارتباط با مشتری

مدل پایه وارنر:

این مدل شامل ۷ جزء اساسی مدیریت ارتباط با مشتری است (وینر^[۲۴]،۲۰۰۱):

۱-ایجاد پایگاه داده

اولین و مهمترین قدم ایجاد سیستم ارتباط با مشتری است که شامل معاملات، تماسهای مشتری، اطلاعات توصیفی و واکنش مشتری به بازاریابی ماست.

۲-تجزیه و تحلیل

در این مرحله از روش های مختلف دسته­بندی آماری برای گروه­بندی مشتریان با الگوهای رفتاری و داده ­های یکسان به کار می­رود.

۳-انتخاب مشتری

از نتیجه تحلیل­ها، هدف­گذاری انجام می‌گیرد و مخصوصا به مشتریانی که سودآوری بیشتری دارند توجه بیشتری می شود.

۴-هدف گیری مشتری

از طریق بازاریابی مستقیم یا تک به تک با اینترنت

۵-بازاریابی ارتباط با مشتری

رابطه محکمی بین رضایت مشتری و سودآوری وجود دارد.

۶-مباحث خصوصی

مانند ناراحتی­های مشتریان از ایمیل­های ناخواسته و احساس عدم اطمینان

۷-اندازه ­گیری

اندازه ­گیری هزینه به دست آوردن مشتری، نرخ‌های نگهداری، نرخ‌های فروش، وفاداری و مشارکت مشتری.

۲-۵- کارت امتیازی متوازن : سیستمی برای ترجمه استراتژی ها به عمل

در این فصل به تشریح اجزاء کارت امتیازی متوازن به همراه توضیحات کاملی درباره وجوه مختلف آن ومزایای استفاده از آن آورده می شود .

۲-۵-۱-رویکرد کارت امتیازی متوازن به سنجش عملکرد

معرفی کارت امتیازی متوازن

به طور کلی ،‌هدف هر سیستم سنجش عملکرد سوق دادن کلیه مدیران و پرسنل به سمت اجرای موفقیت آمیز استراتژی سازمان می‌باشد . سازمان هایی که می‌توانند استراتژی شان را به سیستم بخش عملکرد ترجمه کنند ؛ در اجرای استراتژی خود ، خیلی بهتر عمل می‌کنند چرا که آن ها اهدافشان را به کلیه پرسنل سازمان منتقل کرده‌اند . کارت امتیازی متوازن، کارتی است که در آن استراتژی با یک مجموعه یکپارچه از شاخص های مالی و غیر مالی ارتباط دارد.

در اینجا ممکن است این سئوال مطرح شود که چرا ساختن یک کارت امتیازی متوازن که استراتژی واحد را به متن سازمان انتقال می‌دهد اهمیت دارد ؟ در پاسخ ‌به این سئوال به ذکر نکات زیر می پردازیم(حسینی،۱۳۹۱):

۱-کارت امتیازی متوازن دیدگاه سازمان را ‌در مورد آینده توصیف می‌کند و از چشم انداز سازمان یک درک روشن خلق می‌کند.

۲-کارت امتیازی متوازن یک مدل کل نگر از استراتژی خلق می‌کند و بدین ترتیب به همه پرسنل سازمان نشان می‌دهد که چطور کارت امتیازی متوازن می‌تواند وسیله ای برای دستیابی به موفقیت های سازمانی در پرتو هم خط سازی استراتژی سازمان با اهداف کارکنان باشد.

۳-کارت امتیازی متوازن بر تغییر تلاش‌ها متمرکز است . اگرشاخص ها و اهداف کارت امتیازی درست تعریف شوند، آنگاه اجرای موفقیت آمیز آن براحتی صورت می‌گیرد در غیر این صورت تمامی تلاش‌ها و سرمایه گذاریها به هدر خواهد رفت .

کارت امتیازی متوازن هم اکنون در دنیای مدیریت ، به ‌عنوان یکی از مدرن ترین سیستم‌های سنجش عملکرد مطرح می‌باشد.

۲-۵-۲- مناظر کارت امتیازی متوازن

در رویکرد کارت امتیازی متوازن ، اهداف سازمان در هر سطحی از پرسنل به ۴ وجه مختلف تقسیم می‌شوند این ۴ وجه عبارتند از :

۱-منظر مالی

۲-منظر مشتری

رابطه خطی بین متغیرها از طریق نمودارهای پراکنش بین متغیر ها بررسی شد و نمودارهای پراکنش به تفکیک متغیرهای پیش بین در مقابل متغیر وابسته همراه با خط رگرسیون ترسیم گردید. وارسی نمودارها نشان می‌دهد که روابط بین متغیرها خطی است (نمودار ۴-۴).

نمودار۴-۴، نمودار پراکنش متغیرهای پژوهش

ج)نرمال بودن توزیع پس ماندها

برای بررسی این مفروضه از نمودار پراکنش احتمال تجمعی مورد انتظار و مشاهده شده استفاده شد. همان گونه که مشاهده می شود پس ماندها دارای توزیع نرمال است و با توجه به نمودار ۴-۵ مشاهده می شود که نقاط در اطراف قطر اصلی قرار گرفته اند و نمودار پراکنش احتمال تجمعی دارای شیب ۴۵ درجه است.

نمودار۴-۵، نمودار پراکنش احتمال تجمعی مقادیر مشاهده شده در مقابل مورد انتظار

د) عدم همبستگی پس ماندها

برای بررسی این مفروضه آماره دوربین – واتسون، ۱٫۸۲ به دست آمد که حاکی از عدم همبستگی بین مقادیر پس ماندها است.

بعد از بررسی پیش فرضهای اولیه، نمرات کلی متغیرها وارد تحلیل رگرسیون همزمان شد و بعد ‌بر اساس نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون همزمان، نمرات خرده مقیاس‌ها وارد تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی شدند. ترتیب ورود خرده مقیاس‌ها با توجه به نتایج رگرسیون همزمان عبارت بود از خرده مقیاس‌های حل مسأله و

مهارت‌های زندگی به عنوان متغیرهای پیش بین برای متغیر وابسته سلامت روان دانش آموزان دختر وارد تجزیه و تحلیل شدند.

۴-۵ نتایج تحلیل رگرسیون همزمان نمرات کلی متغیرها

مهارت‌های زندگی و حل مسأله برای پیش‌بینی سلامت روان دانش اموزان دختر وارد تحلیل رگرسیون همزمان شدند که نتایج در جدول ۴-۵، خلاصه شده است.

جدول۴-۶، ضرایب استاندارد در مدل همزمان پیش‌بینی سلامت روان

مدل

متغیرها

beta

Std.E

R²

t

F

۱

مهارت‌های زندگی

۰٫۱۸

۰٫۰۴

۰٫۱۷

^**۲٫۷۳

^**۲۹٫۸۵

حل مسأله

۰٫۲۸

۰٫۰۶

^**۴٫۱۹

**p<0.01

در مدل خروجی تحلیل رگرسیون همزمان، مهارت‌های زندگی، سلامت روان را به طور معنادار پیش‌بینی کند (t=2.73 ,p<0.01) به گونه ای که با یک انحراف معیار تغییر در متغیر مهارت‌های زندگی با ۱۸ درصد انحراف معیار افزایش در سلامت روان همراه است. همچنین حل مسأله هم به طور معنادار و مستقیم سلامت روان را پیش‌بینی می‌کند (t=4.19 ,p<0.01) به گونه ای که با یک انحراف معیار تغییر در متغیر حل مسأله با ۲۸ انحراف معیار افزایش در سلامت روان همراه است . در نتیجه با اطمینان ۹۹ درصد مهارت‌های زندگی و حل مسأله، پیش ‌بین‌های مناسبی برای سلامت روان هستند و قدرت پیش‌بینی حل مسأله بالاتر از مهارت‌های زندگی می‌باشد. در نتیجه مدل پیش‌بینی رگرسیون همزمان در غالب معادله زیر می‌باشد.

حل مسأله (۰٫۲۸)+مهارت‌های زندگی(۰٫۱۸)=سلامت روان

در نتیجه در مدل همزمان، حل مسأله قدرت پیش بین بالاتری برای سلامت روان دارد. در ادامه ابتدا سه خرده مقیاس حل مسأله و بعد ۱۰ خرده مقیاس مهارت‌های زندگی وارد تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی می‌گردد.

۴-۶ نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی خرده مقیاس‌ها

در جدول۴-۶، نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی خرده مقیاس‌های مهارت‌های زندگی و حل مسأله برای متغیر سلامت روان، ارائه شده است. نتیجه خروجی در دو مدل خلاصه گردید.

جدول۴-۷، ضرایب استاندارد، مجذور همبستگی چند متغیری و تغییرات آن در مدل سلسله مراتبی پیش‌بینی سلامت روان

مدل

متغیر

ضرایب همبستگی پیرسون

beta

R²

t

F

۱

اعتماد به حل مسأله

سبک گرایش-اجتناب

کنترل شخصی

^**۰٫۲۷

^**۰٫۳۱

^**۰٫۴۱

۰٫۱۳

۰٫۰۹

۰٫۳۴

۰٫۲۰

۰٫۲۰

^*۲٫۰۲

۱٫۴۲

^**۵٫۶۳

^**۲۴٫۰۷

۲

اعتماد به حل مسأله

سبک گرایش-اجتناب

کنترل شخصی

مهارت تصمیم گیری

مهارت ارتباط مؤثر

مهارت مقابله با استرس

مهارت همدلی

مهارت حل مسأله

مهارت روابط بین فردی

مهارت تفکر نقاد

مهارت خلاقیت

مهارت مدیریت هیجانات

مهارت خودآگاهی

^**۰٫۲۷

^**۰٫۳۱

^**۰٫۴۱

^**۰٫۳۱

۰٫۰۹

^**۰٫۴۶

۰٫۰۹

^**۰٫۲۸

^**۰٫۲۱

^*۰٫۱۳

^*۰٫۱۲

^**۰٫۲۶

^**۰٫۱۶

۰٫۰۶

۰٫۰۷

۰٫۲۲

۰٫۱۵

۰٫۱۱

۰٫۳۴

۰٫۰۳

۰٫۰۷

۰٫۰۷

۰٫۰۱

۰٫۰۰

۰٫۰۱

۰٫۳۰

۰٫۱۰

۰٫۹۶

۱٫۰۳

^**۳٫۵۹

^*۲٫۳۷

۰٫۱۱

^**۴٫۴۳

۰٫۵۳

۰٫۹۴

۱٫۱۳

۰٫۱۲

۰٫۰۱

۰٫۰۱

۱٫۶۰

^**۹٫۱۴

*p<0.05و **p<0.01

با توجه به ضرایب همبستگی جدول ۴-۶، میان اعتماد به حل مسأله و سلامت روان همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد(r=0.27,p<0.01). ‌بنابرین‏ مقدار همبستگی مشاهده شده با اطمینان ۹۹ درصد از مقدار بحرانی بزرگتر است. همچنین همبستگی بین سبک گرایش-اجتناب و حل مسأله معنادار است(r=0.31,p<0.01). کنترل شخصی و سلامت روان هم دارای همبستگی مستقیم و معنادار است(r=0.41,p<0.01).

در اولین مدل خروجی تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی؛ اعتماد به حل مسأله، به طور معنادار سلامت روان را پیش‌بینی می‌کند (t=2.02 ,p<0.05). به گونه ای که با اطمینان ۹۵ درصد هر یک انحراف معیار تغییر در متغیر اعتماد به حل مسأله با ۱۳ درصد انحراف معیار افزایش در سلامت روان همراه است. همچنین کنترل شخصی هم به طور معنادار و مستقیم سلامت روان را پیش‌بینی می‌کند (t=5.63 ,p<0.01) به گونه ای که با یک انحراف معیار تغییر در متغیر حل مسأله با ۳۴ انحراف معیار افزایش در سلامت روان همراه است. در مقابل سبک گرایش- اجتناب با وجود همبستگی مثبت و معنادار قادر به پیش‌بینی سلامت روان نیست (t=1.42 ,p>0.05). در نتیجه اعتماد به حل مسأله و کنترل شخصی در مدل اول خروجی سلسله مراتبی با ضریب ۲۰ درصد قادر به پیش‌بینی سلامت روان هستند .

پرسشنامه به عنوان یکی از متداول‌ترین ابزار جمع‌ آوری اطلاعات در تحقیقات پیمایشی، عبارت است از مجموعه‌ای از پرسش‌های هدف‌دار که با بهره‌گیری از مقیاس‌های گوناگون، نظر و دیدگاه فرد یا پاسخ‌گو را مورد سنجش قرار می‌دهد (ریاحی، ۱۳۸۴).

برای جمع‌ آوری اطلاعات جهت آزمون فرضیه‌ها از پرسشنامه استفاده گردیده است. منظور از عدالت سازمانی نمره‌ای است که هر یک از آزمودنی‌ها در پرسشنامه استاندارد ۱۵ سوالی مربوط به عدالت سازمانی کسب می‌کنند. آیتم‌ها بر مقیاس ۵ گزینه‌ای لیکرت است و مؤلفه‌‌های آن عبارت است از عدالت توزیعی، عدالت رویه‌ای و عدالت تعاملی (Suliman and Al Kathairi, 2013; Matthew et al., 2012; Tatum and Eberlin, 2008;).

منظور از تعهد سازمانی نمره‌ای است که هر یک از آزمودنی‌ها در پرسشنامه استاندارد ۱۵ سوالی کسب می‌کنند. آیتم‌ها بر مقیاس ۵ گزینه‌ای لیکرت است و مؤلفه‌‌های آن عبارت است از: تعهد عاطفی، تعهد مستمر، تعهد هنجاری (Meyer and Herscovitch, 2001).

مطالعه منظور از «عملکرد شغلی» نمره‌ای است که هر یک از آزمودنی‌ها در پرسشنامه استاندارد ۱۵ سوالی کسب می‌کنند. آیتم‌ها بر مقیاس ۵ گزینه‌ای لیکرت است و بر اساس پرسشنامه استاندارد پاترسون مورد سنجش قرار می‌گیرد (ساعتچی و همکاران، ۱۳۸۹).

هر یک از این موارد گفته شده در جدول شماره ۳-۳ به نمایش گذاشته می‌شود.

جدول ۳-۳) متغیرها، ابعاد و تعداد سوال‌های پرسشنامه

متغیرها

ابعاد

تعداد سوال

شماره سوال

عدالت سازمانی

عدالت توزیعی

۵

۵-۱

عدالت رویه‌ای

۵

۱۰-۶

عدالت تعاملی

۵

۱۵-۱۱

۱۵

۱۵-۱

تعهد سازمانی

تعهد عاطفی

۵

۲۰-۱۶

تعهد مستمر

۵

۲۵-۲۱

تعهد هنجاری

۵

۳۰-۲۶

۱۵

۳۰-۱۶

عملکرد شغلی

۱۵

۴۵-۳۱

۱۵

۴۵-۳۱

با توجه به تعداد نمونه آماری (۱۸۱) تعداد ۲۰۰ پرسشنامه بین کارکنان صنعت بیمه استان گیلان توزیع گردید. که از این میان تعداد ۱۸۳ برگشت داده شد که در مجموع تعداد ۱۸۱ پرسشنامه قابل ارزیابی نهایی تشخیص داده شد.

۳-۶) روایی و پایایی ابزار گردآوری اطلاعات

دو ویژگی عمده ابزار گردآوری اطلاعات و انـدازه گیـری، روایی و پایایی ابـزار است.

روایی، عبارت است از حدود تفاوت بین مشاهدات و خصوصیات واقعی پدیده‌هایی که موضوع اندازه‌گیری هستند و منظور از پاپایی، ثبات وسیله اندازه‌گیری است. طرح پرسش‌های درست یا عباراتی که ابهام آن به حداقل ممکن برسد، شرط اساسی برای قابل اعتماد بودن پرسشنامه است. معنای اصطلاحات باید به روشنی تعریف شود، به گونه‌ای که هر اصطلاح برای تمام پاسخ دهندگان مفهومی واحد داشته باشد. روایی و پایایی مهر تائیدی هستند بر استحکام علمی یک مطالعه‌ پژوهشی (سکاران، ۱۳۸۶). به منظور ارتقای روایی و پایایی پرسشنامه‌ی این پژوهش، تنظیم پرسشنامه بر اساس پرسشنامه‌های استاندارد موجود بوده است.

۳-۶-۱) روایی

مقصود از روایی آن است که وسیله اندازه‌گیری بتواند خصیصه و ویژگی مورد نظر را اندازه بگیرد. روایی پرسشنامه در این تحقیق به دلیل آن که از پرسش‌نامـه‌هـای استـانـدارد بهــره گرفته شده است بالطبع مورد تأیید است و به دلیل آن که بارها توسط محققین در سال‌های مختلف مورد استفاده قرار گرفته می‌توان نتیجه گرفت که این پرسشنامه از روایی کافی جهت ارزیابی متغیرها برخوردار است. با این حال در این تحقیق ار روش روایی محتوایی نیز استفاده شده است.

روایی محتوایی اطمینان می‌دهد که ابزار مورد نظر به تعداد کافی پرسش‌های مناسب برای اندازه‌گیری مفهوم مورد سنجش را در بر دارد. روایی محتوایی نشان می‌دهد که ابعاد و عناصر یک مفهوم تا چه حد تحت پوشش قرار گرفته است. این نوع روایی نشان می‌دهد که عناصر مورد سنجش به طور ظاهری توانایی اندازه‌گیری مفهوم ما را دارند (سکاران، ۱۳۸۶). این پرسش نامه‌ها، پس از مطالعه‌ کتب و مقالات مربوط به تحقیق و مطالعه‌ پرسشنامه‌های مقالات و دیگر پژوهش‌ها و همچنین پس از تأیید اساتید محترم راهنما و مشاور و دیگر صاحب‌نظران مدیریت و پس از رفع نقاط ضعف توزیع گردید.در این تحقیق از روایی محتوا استفاده شده است.

۳-۶-۲) پایایی

برای آزمون پایایی پرسشنامه‌های ذکر شده، از روش آلفای کرونباخ^[۷] استفاده شده است. این روش برای محاسبه پایایی درونی ابزار اندازه‌گیری از جمله پرسشنامه یا آزمون‌هایی که خصیصه‌های مختلف را اندازه‌گیری می‌کنند به کار می‌رود. در این گونه ابزار، پاسخ هر سوال می‌تواند مقادیـر عددی مختلفی را اختیـار کنـد. بـرای محـاسبـه‌ی ضریب آلفای کرونباخ ابتدا باید واریانس نمره‌های هر زیر مجموعه از پرسشنامه و واریانس کل را محاسبه نمود و سپس با بهره گرفتن از فرمول زیر، مقدار ضریب آلفا را محاسبه کرد.

که در آن:

J = تعداد سوالات؛ Sj = واریانس سوال j ام ؛ S = واریانس کل آزمون

اگر ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه بالاتر از ۷۰/۰ به دست آید، می‌توان عنوان کرد که پرسشنامه از پایایی قابل قبولی برخوردار است. اما در صورتی که این ضریب زیر ۷۰/۰ به دست‌ آید، باید برای تمامی ابعاد متغیرهای تحقیق، ضریب آلفای کرونباخ را محاسبه نمود و ابعادی را که ضریب آن‌ ها زیر۷۰/۰ به دست آمده است را حذف کرد یا مورد اصلاح قرار داد (سرمد و همکاران، ۱۳۸۳). در تحقیق حاضر، آلفای کرونباخ به شرح جـدول ۳-۴ است بـا توجـه ‌به این که آلفاهای محاسبه شده بالاتر از ۷۰/۰ است ‌بنابرین‏ پرسشنامه پژوهش دارای پایایی مناسب است. جداول مربوط به آلفای کرونباخ در پیوست آورده شده است.

جدول ۳-۴) محاسبه آلفای کرونباخ

متغیر

آلفای کرونباخ محاسبه شده

نتیجه‌ نهایی

پذیرش

مردود

عدالت سازمانی

۸۹%

تعهد سازمانی

۸۳%

عملکرد شغلی

۹۰%

کل

۳-۷) روش تجزیه و تحلیل داده ها

یافته های تحقیق بر اساس نظرخواهی از پاسخ دهندگان به منظور سنجش رابطه عدالت سازمانی و تعهد سازمانی با عملکرد شغلی در صنعت بیمه استان گیلان به دست آمد. نظـر بـه این کـه در این پژوهش وجود رابطه میان این متغیرها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد در نتیجه به کمک آزمون همبستگی وجود رابطه یا عدم رابطه را قضاوت می‌کنیم. لازم به ذکر است که به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات در تمامی مراحل از نرم افزارهای SPSS18 و LISREL8.53استفاده شده است.

فصل چهارم

تحلیل یافته های تحقیق

۴-۱) مقدمه

سطح معناداری

T

بتا

انحراف استاندارد

B

۰۰۰/۰

۴۳۴/ ۸

۹۹۹/۲

۲۹۲/۲۵

…

ارزش قدرت

۰۴۴/۰

۰۲۱/۲-

۱۱۹/۰-

۰۲۴/۰

۰۴۸/۰-

روان رنجوری

۷۶۹/۰

۲۹۴/۰

۰۱۶/۰

۰۳۱/۰

۰۰۹/۰

برون گرایی

۰۰۱/۰

۲۳۲/۳-

۱۶۲/۰-

۰۲۸/۰

۰۹۱/۰-

تجربه پذیری

۰۰۰/۰

۹۷۵/۳-

۲۱۳/۰-

۰۳۶/۰

۱۴۳/۰-

سازگاری

۰۰۰/۰

۵۸۹/ ۵-

۳۰۹/۰-

۰۲۸/۰

۱۵۶/۰-

مسئولیت پذیری

نتایج به دست آمده از تحلیل رگرسیون چند متغیّری نشان می‌دهد که به غیر از برون گرایی، دیگر ویژگی‌های شخصیت می‌توانند به طور مستقل میزان ارزش قدرت را پیش‌بینی نمایند.

جدول (۳۰-۴) : رگرسیون چند ‌متغیره بین ارزش وجهه خانوادگی و ویژگی‌های شخصیت

سطح معناداری

T

بتا

انحراف استاندارد

B

۰۰۲/۰

۰۵۸/۳

۳۵۴/۳

۲۵۵/۱۰

…

ارزش وجهه خانوادگی

۱۹۶/۰

۲۹۶/ ۱

۰۸۰/۰

۰۲۷/۰

۰۳۴/۰

روان رنجوری

۵۱۶/۰

۶۵۱/۰

۰۳۷/۰

۰۳۵/۰

۰۲۳/۰

برون گرایی

۰۰۱/۰

۴۸۲/۳

۱۸۴/۰

۰۳۲/۰

۱۱۰/۰

تجربه پذیری

۲۰۱/۰

۲۸۰/۱

۰۷۲/۰

۰۴۰/۰

۰۵۲/۰

سازگاری

۰۰۱/۰

۲۸۸/۳

۱۹۲/۰

۰۳۱/۰

۱۰۳/۰

مسئولیت پذیری

نتایج به دست آمده از تحلیل رگرسیون چند متغیّری نشان می‌دهد که تنها تجربه پذیری و مسئولیت پذیری می‌توانند به طور مستقل میزان ارزش وجهه خانوادگی را پیش‌بینی نمایند و دیگر ویژگی‌های شخصیت نمی‌توانند به طور مستقل میزان ارزش وجهه خانوادگی را پیش‌بینی نمایند.

جدول (۳۱-۴) : رگرسیون چند ‌متغیره بین سلامتی و ویژگی‌های شخصیت

سطح معناداری

T

بتا

انحراف استاندارد

B

۰۰۰/۰

۲۸۶/۴

۹۴۷/۲

۶۳۱/۱۲

…

ارزش سلامتی

۶۴۹/۰

۴۵۶/۰

۰۲۹/۰

۰۲۳/۰

۰۱۱/۰

روان رنجوری

۶۰۴/۰

۵۱۹/۰

۰۳۰/۰

۰۳۰/۰

۰۱۶/۰

برون گرایی

۴۲۴/۰

۸۰۰/۰

۰۴۴/۰

۰۲۸/۰

۰۲۲/۰

تجربه پذیری

۶۴۵/۰

۴۶۱/۰

۰۲۷/۰

۰۳۵/۰

۰۱۶/۰

سازگاری

۷۱۸/۰

۳۶۱/۰

۰۲۲/۰

۰۲۸/۰

۰۱۰/۰

مسئولیت پذیری

نتایج به دست آمده از تحلیل رگرسیون چند متغیّری نشان می‌دهد که هیچ یک از ویژگی‌های شخصیت نمی‌توانند به طور مستقل میزان ارزش سلامتی را پیش‌بینی نمایند.

جدول (۳۲-۴) : آزمون معنی داری رابطه بین ویژگی‌های شخصیّت و قضاوت اخلاقی

متغیّرها

ویژگی‌های شخصیّت

ضریب همبستگی

سطح معناداری

قضاوت اخلاقی

روان رنجوری

۰۱۴/۰-

۷۹۹/۰

برون گرایی

*۱۲۱/۰-

۰۲۳/۰

تجربه پذیری

**۲۲۳/۰

۰۰۰/۰

سازگاری

۰۲۶/۰

۶۲۸/۰

مسئولیت پذیری

۰۵۷/۰-

۲۸۳/۰

* همبستگی در سطح ۰۵/۰ معنادار است. ** همبستگی در سطح ۰۱/۰ معنادار است.

با توجّه به اطلاعات جدول شماره (۱۷-۴) می‌توان گفت بین قضاوت اخلاقی و تجربه پذیری همبستگی در سطح ۰۰۰/۰ برابر ۲۳۳/۰+ و بین قضاوت اخلاقی و برون گرایی همبستگی در سطح ۰۲۳/۰ برابر ۱۲۱/۰- می‌باشد که این مسأله به منزله تأیید فرض ۱ پژوهش مبنی بر وجود رابطه معنی دار آماری بین این متغیّر ها می‌باشد. بین متغیّرهای قضاوت اخلاقی و دیگر ویژگی‌های شخصّیت ( روان رنجوری و سازگاری و مسئولیّت پذیری ) رابطه معنی دار آماری در سطح خطای ۵ % وجود ندارد. به عبارتی در اینجا فرض یک تحقیق مبنی بر وجود رابطه معنی دار بین این متغیّرها رد شده و فرض صفر تحقیق مبنی بر عدم رابطه معنی دار بین متغیّرها تأیید شده است.

جدول (۳۳-۴) : رگرسیون چند ‌متغیره بین قضاوت اخلاقی و ویژگی‌های شخصیت

سطح معناداری

T

بتا

انحراف استاندارد

B

۰۳۹/۰

۰۷۳/۲

۱۲۸/۰

۲۶۴/۰

…

قضاوت اخلاقی

۲۹۳/۰

۰۵۴/۱-

۰۶۵/۰-

۰۰۱/۰

۰۰۱/۰-

روان رنجوری

۰۰۹/۰

۶۱۹/۲-

۱۴۷/۰-

۰۰۱/۰

۰۰۳/۰-

برون گرایی

۰۰۰/۰

۶۴۲/۴

۲۴۳/۰

۰۰۱/۰

۰۰۶/۰

تجربه پذیری

۳۳۸/۰

۹۶۰/۰

۰۵۴/۰

۰۰۲/۰

۰۰۱/۰

سازگاری

۲۵۲/۰

۱۴۷/۱-

۰۶۶/۰-

۰۰۱/۰

۰۰۱/۰-

مسئولیت پذیری

نتایج به دست آمده از تحلیل رگرسیون چند متغیّری نشان می‌دهد که تنها برون گرایی و تجربه پذیری می‌توانند به طور مستقل میزان قضاوت اخلاقی را پیش‌بینی نمایند و دیگر ویژگی‌های شخصیت نمی‌توانند این کار را انجام دهند.

جدول (۳۴-۴) : آزمون معنی داری رابطه بین ارزش‌های شخصی و قضاوت اخلاقی

متغیّرها

ویژگی‌های شخصیّت

ضریب همبستگی

سطح معناداری

قضاوت اخلاقی

ارزش مذهبی

**۱۶۵/۰-

۰۰۲/۰

ارزش اجتماعی

۰۷۹/۰

۱۴۱/۰

ارزش مردمی

۰۰۵/۰

۹۲۷/۰

ارزش زیبایی شناسی

۰۷۵/۰

۱۵۸/۰

ارزش اقتصادی

۰۴۹/۰

۳۶۲/۰

ارزش دانش

۰۲۶/۰

۶۲۴/۰

ارزش لذّت جویانه

*۱۱۰/۰

۰۳۹/۰

ارزش قدرت

**۲۱۲/۰-

۰۰۰/۰

ارزش وجهه خانوادگی

۰۰۴/۰-

۹۴۵/۰

ارزش سلامتی

۰۲۹/۰

۵۸۹/۰

* همبستگی در سطح ۰۵/۰ معنادار است. ** همبستگی در سطح ۰۱/۰ معنادار است.

با توجّه به اطلاعات جدول شماره (۱۹-۴) می‌توان گفت بین قضاوت اخلاقی و ارزش‌های مذهبی و قدرت همبستگی در سطح ۰۱/۰ و بین قضاوت اخلاقی و ارزش لذّت جویانه همبستگی در سطح ۰۵/۰ وجود دارد که این مسأله به منزله تأیید فرض ۱ پژوهش مبنی بر وجود رابطه معنی دار آماری بین این متغیّر ها می‌باشد. بین متغیّرهای قضاوت اخلاقی و دیگر ارزش‌های شخصی رابطه معنی دار آماری در سطح خطای ۵ % وجود ندارد. به عبارتی در اینجا فرض یک تحقیق مبنی بر وجود رابطه معنی دار بین این متغیّرها رد شده و فرض صفر تحقیق مبنی بر عدم رابطه معنی دار بین متغیّرها تأیید شده است.