<a href="https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?id=194337″ title=”نوسان قیمت“>نوسان قیمت سهام

تمایل شدیدی بین سرمایه ­گذاران برای خرید سهام­هایی که قیمت آن، با یک روند ثابت حرکت می­ کند، وجود دارد، ولی آن­ها از سرمایه ­گذاری روی سهام­هایی که قیمت­شان زیاد نوسان می­ کند، دوری می­ کنند، با این وجود بسیاری از سرمایه ­گذاران معترف هستند که فرصت­های سودآوری که ممکن است برای یک سهام با یک قیمت بی­ثبات بوجود آید، بیش­تر است. ولی نکته قابل توجه این است که طرفداران روند ثابت قیمت، سرمایه ­گذاران عادی و طرفداران روند متغیرقیمت، سوداگران هستند (Hoffmann & Fieseler, 2012).

ز) روند قیمت سهام

روند قیمت سهام عبارت است از رگرسیون نوسانات قیمت سهام براساس یک دوره مشخص. خرید سهام تنها با توجه به روند صعودی قیمت آن یک دید ساده لوحانه­ای است که همواره وجود داشته است، در حقیقت سرمایه­گذار با این شیوه ممکن است احتمال سود بر روی قیمت سهام خود را از دست بدهد. یک روند ثابت قیمت سهام، منطقاً باید جذاب باشد. علی­رغم ترجیح یک قیمت با سیر صعودی، بعضی از سرمایه ­گذاران خلاف دیگران عمل کرده و در سهام­هایی با سیر نزولی سرمایه ­گذاری می­ کنند، احتمالاً این سرمایه ­گذاران پارامترهای دیگر را در نظر گرفته­اند که قوی­تر بوده است.

خرید سهامی که روند قیمتش صعودی است در مقایسه با سهامی که روند قیمتش نزولی است توصیه شده است. همچنین می­توان گفت سهامی که روند قیمتش صعودی است مطمئناً ریسک کمتری دارد.البته لزوماً همواره چنین نمی تواند باشد.

ح) شرایط بازار

وضع بازار نشان­دهنده میزان رشد سود و قیمت سهام است. سهام شرکت­هایی که دارای رشد سریعی هستند و انتظار می­رود که سود و قیمت آن­ها، سریع­تر رشد کند، بیشتر مورد توجه سرمایه ­گذاران هستند. درست است که شرکت­هایی که سهام با سابقه سودآوری بالا دارند، همیشه جزء شرکت­های موفق محسوب می­شوند، ولی رشد کمتر قیمت و سود این شرکت­ها، باعث شده که سرمایه ­گذاران، به سهام­های پررشد، توجه بیشتری کنند (خادمی­گراشی و قاضی زاده، 1386).

ط) طریقه شناخت از شرکت

سرمایه­­گذاران ترجیح می­ دهند در شرکت­هایی سرمایه ­گذاری کنند که معلومات شخصی یا تجاربی در مورد آن دارند و در بعضی موارد افراد مطلعی در آن شرکت­ها دارند که آنها را در جریان امور قرار می­ دهند (تهرانی و خوشنود، 1384).

ابزری و همکارانش (1387)، مهم­ترین عوامل غیرمالی مؤثر بر تصمیم سرمایه ­گذاران را بررسی کردند، ایشان عوامل غیرمالی را به دو دسته عوامل ویژگی­های سرمایه ­گذاران و بازارسرمایه تقسیم ­بندی کرده ­اند، که به قرار زیر است:

2-4-5-1- ویژگی­های سرمایه گذاران

• تمایل به سرمایه گذاری (تمایل به ریسک)

عبارت است از احتمال درگیر شدن در یک فعالیت خاص و در مورد سرمایه ­گذاری، بیانگر احتمال سرمایه ­گذاری در یک محصول ویژه است. تصمیم ­گیری برای سرمایه ­گذاری همواره، براساس روابط میان ریسک و بازده صورت می­گیرد و یک سرمایه­گذار همواره، به عامل ریسک و بازده در تجزیه و تحلیل و مدیریت سبد سرمایه ­گذاری خود توجه می­ کند. از طرف دیگر، در اقتصاد و به خصوص، در سرمایه ­گذاری فرض بر این است که سرمایه ­گذاران منطقی عمل می­ کنند؛ بنابراین، سرمایه ­گذاران منطقی، اطمینان داشتن را به نبود آن ترجیح می­ دهند و طبیعی است که در این حالت می توان گفت سرمایه گذران به ریسک علاقه­ای ندارند؛ به عبارت دقیق­تر، سرمایه گذران ریسک گریز هستند. یک سرمایه­گذار ریسک­گریز، کسی است که در ازای قبول ریسک، انتظار دریافت بازده مناسبی دارد. باید توجه داشت که در این حالت، پذیرفتن ریسک یک کار غیرمنطقی نیست، گرچه میزان ریسک خیلی زیاد باشد؛ چون در این حالت، انتظار بازده بالایی وجود دارد. در واقع، سرمایه­گذران به طور منطقی نمی­توانند انتظار داشته باشند که بدون قبول ریسک بالا، بازده بالایی کسب کنند.

1. ادراک ریسک

عبارت است از چگونگی تعبیر و تفسیر اطلاعات راجع به ریسک توسط سرمایه گذران. به نظر می رسد مدیران سرمایه ­گذاری حرفه­ای و سرمایه ­گذاران فردی با تجربه ، ادراک ریسک سرمایه ­گذاری یکسانی دارند.

ابعاد ادراک ریسک

ادراک ریسک سرمایه­گذران را می­توان به وسیله پنج عامل زیر بررسی کرد:

• نبود اطمینان در مورد عرضه کنندگان سهام،
• نگرانی در مورد وقایع غیرمنتظره،
• نگرانی درباره نوسانات قیمتی سهام،
• شفاف نبودن اطلاعات،
• بی ثباتی و نقض قوانین و مقررات در کشور(ساهی و همکارن،2012).

الف) نبود اطمینان در مورد عرضه­کنندگان سهام

این بعد از ریسک را اعمال کسانی که مسئول اداره یک سازمان هستند، به وجود می­آورند (ریسک مدیریت) و منتج از تصمیمات بد تجاری- مالی است که خود منجر به پیدایش ریسک تجاری و مالی می شود.

ب) نگرانی در مورد وقایع غیر منتظره

صنایع مختلف و شرکت­های آن تحت تأثیر وضعیت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و حتی جغرافیایی داخلی و خارجی می­توانند دچار رونق و رکود گردند؛ برای مثال در صورت بهبود قیمت جهانی نفت، صنایع وابسته به فرآورده ­های نفتی، تحت تأثیر قرار گرفته، سهام آنها رونق می­گیرد یا در صورت بروز خشکسالی، صنایع وابسته به محصولات کشاورزی تحت تأثیر قرار گرفته، سهام آنها دچار رکود خواهد شد. بنابراین هر چه میزان وابستگی تولید یک شرکت به عوامل خارجی بیشتر باشد، ریسک سرمایه ­گذاری در آن شرکت بیشتر است.

- Price Trend

- Market Status

-  risk of propensity

- risk of perception

نگرانی درباره نوسانات قیمت سهام

مهم­ترین عامل برتری یک سهم، میزان سودآوری آن است. از آنجا که در اغلب تصمیم ­گیری­ها برای سرمایه ­گذاری، براساس روابط میان ریسک و بازده صورت می­گیرند و یک سرمایه­گذار همواره، به دو فاکتور ریسک و بازده در تجزیه و تحلیل و مدیریت سبد سرمایه ­گذاری­های خود توجه می­ کند، هر چه میزان انحراف سودآوری سال­های گذشته و یا سودهای احتمالی دوره­ های آتی نسبت به میانگین سود یا سود مورد انتظار بیشتر باشد، ریسک سهم، بالاتر و در مقابل، ارزش آن کمتر خواهد بود(اسپارا و تیکنن، 2011).

د) بی­ثباتی نقض قوانین و مقررات در کشور

دولت در جایگاه یک ناظر و سیاست­گذار کلان نقش بسیاری در بازار سرمایه دارد و یکی از وظایف آن، ارائه برنامه­ای است که بتواند به بازار سرمایه رونق بخشد. به طور کلی تکثر مراکز قدرت و             تصمیم ­گیری، ابهام نقش و رابطه­ای این مراکز با یکدیگر، تداخل قوای سه­گانه کشور، شفاف نبودن قوانین و وجود برداشت­های متفاوت و متناقض از آنها، وجود قوانین نامناسب و دست و پاگیر، نبود آزادی­های اقتصادی و بی­ثباتی دولت موجب می­شوند ریسک سیستماتیک افزایش و در نتیجه، سرمایه ­گذاری به شدت کاهش یابد.

1. تخصیص سرمایه

عبارت است از بخشی از سرمایه هر سرمایه­گذار که در دارایی­ های خاصی سرمایه ­گذاری می شود(وانگ و همکاران، 2011).

2-4-5-2- ویژگی­های بازار سرمایه

عمده این ویژگی­ها که بر تصمیم سهامداران تأثیر می­گذارد عبارت است از:

الف) بازده مورد انتظار

واضح است که قیمت سهام هر روز دارای نوسان است و این نوسانات مدام می‌تواند ریسک را تغییر دهد، به عبارتی اگر اطلاعات ما بر مبنای قیمت روزانه یک سهم باشد طبعاً تغییرات روزانه نیز بر این ریسک مؤثر خواهد بود، حال اگر اطلاعاتمان را بر مبنای بازده هفتگی یک سهم تنظیم کنیم، این بار نوسانات روزانه تأثیر کمتری بر ریسک مورد بررسی ما خواهد داشت و بالطبع هرچه این دامنه را بزرگتر نماییم، خواهیم توانست تا نوسانات کوچکتر را از معادلات حذف و ثبات بیشتری به روند تغییرات ببخشیم. اما باید توجه داشت که هرگز نمی‌توان دامنه این نوسانات را به صفر تقلیل داد، اما می‌توان هیجانات لحظه‌ای را از تصمیم‌گیری‌ها خارج ساخت. براساس تحقیقات انجام شده توسط متخصصین علوم آماری همیشه اطلاعات عددی دارای ارتباط منطقی با میانگین هستند، به نحوی که کلیه داده‌ها به سمت میانگین خود تمایل داشته و هر چه این اطلاعات بیشتر باشد، انتظارات در خصوص تمایل داده‌ها به سمت میانگین بیشتر خواهد گردید. در نتیجه می‌توان اظهار داشت که همیشه احتمال تحقق میانگین بازده گذشته بسیار بیشتر از هر بازده دیگر خواهد بود. به کارگیری بازده انتظاری از آن جهت دارای اهمیت است که ممکن است چند شرکت دارای میانگین بازده برابری در طی یک دوره زمانی باشند، در حالی که روند تغییرات بازده آنها کاملاً متفاوت باشد. بنابراین لازم است که تأثیرات متقابل بازار و سهم (ضریب بتا) نیز لحاظ گردد و در واقع اینجاست که نیاز به محاسبه بازده مورد انتظار احساس خواهد شد. بازده مورد انتظار از طریق رابطه ذیل محاسبه می‌شود:

که در آن :

r = بازده خواسته شده

K_m = بازده بازار

R_f = بازده بدون ریسک (بازده اوراق قرضه و سپرده نزد بانک‌های دولتی از نمونه‌های بارز آن هستند). بدین ترتیب خواهیم دید فرمول کلی بازده مورد انتظار به صورت زیر خواهد بود (تهرانی و خوشنود، 1384):

ب) اطلاعات عملکرد گذشته

تصمیم ­گیری سریع و صحیح مستلزم وجود اطلاعات کافی، منظم و شفاف است. هر چه اطلاعات دوره­ای شرکت، منظم­تر و شفاف­تر منتشر شوند، اثر آن در قیمت سریع­تر بوده، سهم مناسب­تری از نقد شوندگی خرید و فروش سهام را خواهد داشت و به تبع آن، ریسک سرمایه ­گذاری در سهام کاهش می­یابد. بالطبع قبل از هرگونه سرمایه ­گذاری لازم است شناختی کلی در مورد صنایع موجود برای فعالیت به دست آید؛ چرا که فعالیت، در صنعتی که مزیت نسبی دارد، یقیناً بازده­ای بالاتر از سایر صنایع خواهد داشت. پارامترهای تأثیرگذار بر انتخاب صنایع دارای مزیتی نسبی را می­توان به شرح ذیل طبقه بندی نمود:

1- نرخ بازده گذشته (بازده تاریخی)

بازده در مجموع منافعی است که شرکت، در مقاطع مشخص، عاید سهامدارن خود نموده است که از آن جمله می­توان به سود هر سهم، منافع ناشی از افزایش قیمت سهام که مساوی تفاوت ارزش روز نسبت به قیمت پایه­ای آن اشاره کرد. کاملاً روشن است که وجود یک روند قابل تشخیص و اعتماد در بازده­های تاریخی، تا حدود بسیاری می ­تواند در انتخاب سهام مناسب تأثیرگذار باشد.

2- درجه نقدشوندگی سهام در گذشته

درجه نقدشوندگی یک ورقه سهام به معنای امکان فروش سریع آن است. هر چه بتوان سهامی را سریع­تر و با هزینه کمتری فروخت، قابلیت نقدشوندگی آن بیشتر است. اوراق بهاداری که به طور روزانه و به دفعات متعدد معامله می­شوند، نسبت به اوراق بهاداری که با تعداد کم یا در دفعات کم معامله می­شوند،  قابلیت نقدشوندگی بیشتر و در نتیجه ریسک کمتری دارند. قابلیت نقدشوندگی یک ورقه سهام، تا حدود بسیاری به تعداد سهام در دست عموم آن بستگی دارد. هر چه تعداد سهامی که در دست عموم قرار دارد، بیشتر باشد، حجم معاملات و سرعت گردش معاملات افزایش یافته، بازار قیمت منصفانه­تری برای آن پیدا می­ کند. و هر چه تعداد سهام در دست عموم کمتر باشد، رکود بیشتری برای معاملات سهام حاکم شده، در صورت معامله، قیمت­ها شکلی یک طرفه (صعودی یا نزولی) خواهند داشت(گوپا و جیتندرانتان، 20112).

3- ثبات نسبی سودآوری سهام در گذشته

استناد به سود سالانه هر سهم، لزوماً مبنای صحیحی برای ارزیابی سهام نیست؛ زیرا ممکن است سود سال بعد، بسیار کمتر از آن باشد. معیار مهم دیگری که هنگام استفاده از نسبت بازده جاری سهام باید مدنظر داشت، ثبات سودآوری هر سهم است. همانطور که در بحث ریسک اشاره شد، هر چه میزان انحراف سودآوری سال­های گذشته و یا سودهای احتمالی دوره­ های آتی، نسبت به میانگین سود یا سود مورد انتظار بیشتر باشد، ریسک سهم، بالاتر و در مقابل، ارزش آن کمتر خواهد بود.

- Gupta & Jithendranathan

ساختار مالی شرکت

<a href="https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=43323″ title=”ساختار سرمایه“>ساختار سرمایه شرکت که ترکیب بدهی­ها و حقوق صاحبان سهام آن را تعیین می­ کند، آثار هزینه­ای و ریسکی بر عملکرد شرکت دارد؛ برای مثال هر چه میزان بدیهی در ترکیب تأمین مالی شرکت بیشتر باشد، خطر ناتوانی مالی شرکت بیشتر خواهد شد؛ ولی به دلیل تأثیر مالیاتی هزینه بهره بدهی، <a href="https://www.sid.ir/Fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=73033″ title=”سودآوری شرکت“>سودآوری شرکت بالاتر خواهد بود. روش های مختلف تأمین مالی برای شرکت­های مختلف، در موقعیت­های متفاوت،اثرات متفاوتی خواهد داشت (آقایی و مختاریان، 1383).

استندراد و همکاران در سال 2006 مهم­ترین عوامل روانی و غیرمالی تأثیرگذار بر تصمیمات سرمایه ­گذاران را بصورت زیر عنوان کرده ­اند:

د) عوامل سیاسی کشور

عوامل سیاسی اهمیت بسیار زیادی برای سرمایه ­گذاران دارد. این عامل بالاخص در کشورهای جهان سوم اهمیت تعیین­کننده ­ای نزد سرمایه ­گذاران دارد. چون در این کشورها سرعت تغییرات قانون و مقررات بسیار بالاست. در واقع می­توان گفت که ثبات سیاسی باعث تداوم سرمایه گذاری می­ شود. زمانی که اوضاع سیاسی اثرات منفی بر روی بازار بورس دارد، معمولاً بیشترین تأثیر را بر سهامی می­گذارد که ارزش ذاتی کمتری دارند، بنابراین چنانچه سرمایه ­گذاران دید درازمدتی در سرمایه ­گذاری­هایشان داشته باشند، موجب می­ شود که سهامی با ارزش ذاتی بالاتر را انتخاب کرده و افت و خیزهای مقطعی آن، نگرانی کمتری برای آنان به همراه داشته باشد. البته از سوی دیگر عدم ثبات سیاسی و وجود تغییرات زیاد، تصمیم ­گیری­های بلندمدت را برای سرمایه ­گذاران مشکل می­ کند. به عنوان مثال یکی از تأثیرات عوامل سیاسی بر بازار بورس این است که با مثبت شدن جریان مذاکرات هسته ای شاخص سهام در بورس اوراق بهادار تهران، افزایش می­یابد.

ه) شفاف سازی اطلاعات مالی

اطلاعات مالی صحیح و شفافی که از سوی شرکت­ها ارائه می­ شود برای سرمایه ­گذاران از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی از شرکت­ها اطلاعات نادرستی در اختیار سرمایه­گذار قرارا داده و موجب گمراهی و انتخاب نادرست از طرف آنان می­شوند.  بطور کلی، می­توان گفت که سرمایه ­گذاران تمایل به خرید سهام شرکت­هایی دارند که اطلاعات مالی دقیق و صحیح­تری نسبت به سایرین اعلام کرده ­اند.

و) نوع صنعت

هر شرکتی در فضای صنعتی خاصی مشغول به کار است، با آنها رشد می­ کند، توسعه می­یابد و سرانجام افول خواهد کرد. بررسی نوع و وضعیت خاص هر صنعت و در نتیجه در تصمیم ­گیری          سرمایه ­گذاران جهت خرید یا فروش سهام مؤثر است. وجود بحران در یک صنعت در اثر عوامل مختلفی همچون واردات، کاهش تقاضا و غیره می ­تواند شرکت­های موفق را نیز تحت تأثیر قرار دهد. طبق نتایج تحقیقات، سرمایه ­گذاران صنعتی را ترجیح می­ دهند که در حال رشد بوده و علاوه بر آن نرخ سودآوری بیشتری نسبت به سایر صنایع داشته باشد(میدلتون و همکاران، 2007).

ز) حجم معامله یک سهم

هر چه حجم معامله سهام بیشتر باشد، قیمت­ها به صورت منصفانه و معقول­تر درآمده و در واقع            می­توان گفت بازار به کارایی بالاتر نزدیک­تر می شود و این امر کمک بهتری به تصمیم ­گیری سرمایه ­گذاران            می­ کند. بیشتر سرمایه ­گذاران تمایل به خرید سهامی دارند که <a href="https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=106714″ title=”حجم معاملات“>حجم معاملات آن در سطح بالا باشد.

ح) <a href="https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=216932″ title=”نوع مالکیت“>نوع مالکیت شرکت­ها

مالکیت شرکت­های پذیرفته در بورس به صورت شرکت­های خصوصی می­باشد.

ط) مدیریت شرکت

نقش مدیریت شرکت از عوامل مهمی است که در بسیاری از زمینه­ها تأثیرگذار است. سیاست تقسیم سود، کارایی شرکت، اطلاع­رسانی صحیح و به موقع و بسیاری از عوامل دیگر، همگی تحت­الشعاع مدیریت شرکت قرار می­گیرند. همچنین ثبات مدیریت نشان دهنده موفقیت شرکت­هاست اگر چه همه کارکنان در اداره شرکت نقش دارند، اما تصمیم گیرنده نهایی مدیران آن شرکت هستند.

ی) نرخ بهره و سود بانکی

تغییر در نرخ بهره، تغییر در بازدهی اوراق بهادار را به دنبال خواهد داشت. این تغییرات معمولاً در جهت عکس یکدیگر قرار دارند، به این معنی که در شرایط ثابت، بهای اوراق بهادار در خلاف جهت نرخ بهره حرکت می­ کند و هر چه نرخ بهره افزایش یابد موجب کاهش بهای اوراق بهادار می­گردد.

ک) نرخ تورم

نرخ بازده مورد انتظار سهامداران نیز متأثر از نرخ تورم است، هر چه نرخ تورم افزایش یابد، نرخ بازده مورد انتظار نیز افزایش خواهد یافت، زیرا با افزایش تورم و کاهش ارزش پول، سرمایه ­گذاران توقع بیشتری از سود سرمایه ­گذاری دارند.

ل) شایعات منتشر شده در بورس

م) توصیه کارگزاران

از جمله وظایف کارگزاران، ارائه خدمات و راهنمایی به سهامداران برای خرید و فروش سهام           می­باشد. یک کارگزار در حقیقت واسطه­ای است میان اوراق بهاداری که معامله می­شوند با بازارهایی که این اوراق بهادار در آن­ها خرید و فروش می­شوند. نتایج تحقیقات نشان داده است که سرمایه ­گذاران، برای سفارشات کارگذاران اهمیت زیادی قائل هستند. کارگزاران سهام نباید در رساندن توصیه­های درست و سودمند به مشتریان خود هیچ گونه شک و شبه­ای داشته باشند. به خصوص توصیه­ها در مورد ریسک­های مالی بسیار لازم است. توجه سرمایه ­گذاران به جراید مالی برای تصمیم ­گیری نیز در نوع خود جالب توجه است (ابراهیمی و سعیدی، 1389).

- Stendard

- Middleton et al

رفتارهای مبتنی بر تجربه و آزمون و خطا

رفتار و تصمیم ­گیری براساس تجارب مستندات گذشته است. این رفتار به چند دسته تقسیم می­شوند که عبارتند از:

1- دنباله­ روی

دنباله­روی در مفاهیم مالی رفتاری و بازارهای مالی به معنی تصمیم ­گیری همسان گروهی از افراد به صورت همزمان است. در این حالت، سرمایه ­گذاران سعی می­ کنند با پیروی از نظرات رهبران، تصمیم ­گیری کنند. ایجاد صف­های خرید و فروش و یا نظرات افرادی که مورد اعتماد سرمایه ­گذاران هستند، گواه این امر است. سرمایه ­گذاران در بازار سرمایه با دنبال کردن این صف­ها و پیروی کردن از رهبران عقیده در تصمیم ­گیری­های خود تغییرات و تعدیلاتی را ایجاد می­ کنند و با توجه به آنچه که می­شنوند در تصمیمات خود تجدید نظر می­ کنند. آنها سعی می­ کنند با هماهنگ کردن خود با گروه مرجع به خیال خویش، میزان باخت خود را به حداقل برسانند. اگرچه این عمل ممکن است الزاماً به تصمیم ­گیری بهینه منتهی نشود، اما اتفاقی است که در بازار سرمایه شاهد آن هستیم(لو، 2011).

2- اعتماد بیش از حد و عکس العمل بیش از اندازه و کمتر از اندازه

یکی از کلیدی­ترین عوامل رفتاری در درک ناآرامی­های بازارهای مالی اعتماد بیش از اندازه افراد به شایستگی­ها و قابلیت­های خود است. اعتماد بیش از حد و خوشبینی، افراد را وادار می­ کند که به دانش خودشان و اعتبار آن بیش از حد تکیه داشته و ریسک را کمتر از حد تخمین بزنند و این ممکن است گاهی باعث افزایش حجم معاملات و قیمت­ گذاری­های غیرواقعی شود. ایده دیگری که در بازارهای مالی شناخته شده است عکس­العمل بیش از اندازه است. افراد نسبت به رویدادهای غیرمنتظره بیش از حد احساساتی  می­شوند. تجربه دیگری نشان می­دهد که در افق­های زمانی یک تا دوازده ماهه سرمایه ­گذاران نسبت به اخبار عکس­العمل کمتر از حد نشان می­ دهند و در افق­های بالاتر از یک سال این عکس­العمل­ها بیشتر می­ شود.

3- یافتن نقطه اتکا

تصمیم­گیرندگان بخشی از اطلاعات را به عنوان مرجعی برای تصمیم ­گیری قرار می­ دهند و آخرین تجربیات خود را به عنوان نقطه اتکای تصمیم ­گیری در نظر می­گیرند.

4- کلیشه قرار دادن

این پدیده بدین گونه در بازارهای مالی ظاهر می­ شود که سرمایه ­گذاران فرض می­ کنند که اطلاعات و رویدادهای اخیر در آینده نیز ادامه می­یابد. بنابراین سرمایه ­گذاران به دنبال سهام به اصطلاح داغ می­روند و سهامی را که اخیراً وضعیت جالبی نداشته در پرتفوی قرار نمی­دهند(تورتلا و همکاران، 2005).

ن) تعداد سهام در دست عموم

قابلیت نقدینگی یک سهم، تا حدود زیادی به تعداد سهام در دست عموم بستگی دارد. هر چه تعداد سهامی که در دست مردم است بیشتر باشد، حجم و سرعت گردش معاملات افزایش یافته و بازار، قیمت منصفانه و معقول­تری برای آن پیدا می­ کند. برعکس هرچه تعداد سهام در دست مردم کمتر باشد، رکود بیشتری بر معاملات سهام حاکم شده و در صورت معامله، قیمت­ها شکل یک طرفه ( صعودی یا نزولی ) به خود می­گیرند.

ع) ترکیب سهام­داران

ترکیب سهام­داران، اعضای هیأت مدیره را تعیین می­ کنند که می ­تواند به نفع سهام­داران جزء یا کل باشد. در شرکت­هایی که اعضاء هیأت مدیره آن منتخب سهام­داران عمده می­باشند، ممکن است تصمیماتی اتخاذ شود که بیشتر در راستای اهداف سهام­داران عمده باشد و حداقل در کوتاه­مدت به نفع سهام­داران جزء نباشد. بدیهی است چنین تصمیماتی در بازارهای غیرکارا که تا حدودی تحت تأثیر جو بازار قرار می­گیرد، می ­تواند جهت تغییرات قیمت را یک طرفه کند.

ف) عمر شرکت و میزان استهلاک ماشین­آلات

هرچه شرکت­ها از ماشین­آلات جدید با تکنولوژی پیشرفته­تر استفاده کنند، در امر تولید موفق­تر هستند، در غیر این صورت ممکن است بدلیل خرابی دستگاه­ها، وقفه زمانی در تولید بوجود آید و شرکت نتواند به تعهدات خود عمل کند، که در سودآوری شرکت مؤثر خواهد بود.

ص) بازار سرمایه

این موضوع که بازار سرمایه به سمت کدام صنعت تمایل پیدا کرده است، از جمله عواملی است که تا حدودی تصمیم‌گیری در مورد آینده سهم را ساده‌تر می کند. علت اصلی نیز این موضوع است که حجم بالایی از بازار سرمایه ایران خواسته یا ناخواسته تحت تأثیر حرکت‌های فوری فعالان بازار خواهد بود که شرکت‌های سرمایه‌گذاری در رأس این هرم قرار دارند و با توجه به سرمایه فوق‌العاده بالای این گروه از شرکت‌ها، بازار می‌تواند به نحو جدی تحت تأثیر مدیریت این صنعت (واسطه‌گری مالی) قرار گیرد(او . ریلی، 2010).

- Tortella et al

- O’Reilly

عوامل تأثیرگذار بر انتخاب سهام سرمایه ­گذاران حقیقی در بورس اوراق بهادار تهران

(منبع: چن، 2011)

محققینی دیگر عوامل مؤثر بر خرید و فروش سهام عادی در بورس اوراق بهادار را به 4 دسته تقسیم کردند که عبارتند از:

1. عوامل اقتصادی
2. عوامل سیاسی
3. عوامل روانی بازار
4. عوامل مالی در سطح شرکت

این عوامل به همراه شاخص­ های هر کدام از آن­ها در جدول زیر ارائه شده است.

جدول (2-3) عوامل تأثیرگذار بر تصمیم سرمایه ­گذاران در بورس اوراق بهادار

(منبع: خادمی­گراشی و قاضی­­زاده، 1386)