از آنجا که نمونه پژوهش حاضر تنها شامل دانش آموزان چند منطقه شهر سمنان و تهران بین افراد عادی و بی سرپرست بودند، بهتر است تعمیم یافته ها به کل جامعه با احتیاط صورت بگیرد. از دیگر محدودیت های این پژوهش استفاده از پرسشنامه خود گزارشی برای جمع‌ آوری داده ها بود.در این شیوه جمع‌ آوری اطلاعات همیشه این امکان وجود دارد که آزمودنی ها پاسخ های غیر واقعی یا تحریف شده داده باشند.

۵-۵ پیشنهادهای پژوهش

پیشنهاد می‌گردد در پژوهش های آتی اختلالات رفتاری، عزت نفس و رضایت از زندگی را در بین کودکان چندسرپرست و بد سرپرست مورد مقایسه قرار گیرد.

پیشنهاد می‌گردد در پژوهش های آینده بر روی درمان اختلالات رفتاری کودکان بی سرپرست ساکن در مراکز بهزیستی و ارائه راهکارهای مناسب جهت افزایش عزت نفس ورضایت از زندگی این افراد انجام گیرد.

پیشنهاد می شود در پژوهش های آینده، نمونه مورد مطالعه را به جهت تعمیم دقیق تر نتایج گسترش داد و از حجم نمونه بزرگتر استفاده کرد. علاوه بر این پژوهش‌ها در فرهنگ ها و شهر های دیگر صورت پذیرد.

در نهایت پیشنهاد می شود در پژوهش های آتی متغیر های دیگری نیز در ارتباط با کودکان بی سرپرست مورد بررسی قرار گیرد.

فهرست منابع

منابع فارسی

باقری، قادر (۱۳۷۳). بررسی همه گیر شناسی اختلالات رفتاری در دانش ­آموزان شهر یاسوج، پایان نامه کارشناسی ارشد انستیتو روان پزشکی تهران

بیابانگرد، اسماعیل (۱۳۸۴). رابطه ی میان عزت نفس و انگیزه پیشرفت، و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان سال سوم دبیرستانهای تهران، مجله علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، دوره ۱، شماره ۴و۵ ،۱۳۱-۱۴۴

بیدی، فاطمه؛ نامداری پژمان، مهدی؛ امانی، احمد؛ قنبری، سیروس وکارشکی، حسین (۱۳۹۱). تحلیل ساختاری ارتباط بین اعتیاد به اینترنت با افسردگی، سازگاری اجتماعی و عزت نفس، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان، (۱۹) ۳، ۴۱- ۴۸٫

جعفری، فرهاد (۱۳۸۲). بررسی اضطراب در بزرگسالان شهرستان کرمانشاه، مجله علمی- پژوهشی دانشگاه اصفهان، ۸(۱) ، ۳۵-۴۲٫

خسرو جاوید، مهناز (۱۳۸۱). بررسی اعتبار و روایی سازه مقیاس هوش هیجانی شوت در نوجوانان. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه تربیت مدرس

شمس اسفندآباد، حسن؛ امامی­پور، سوزان؛ صدرالسادات، سید جلال (۱۳۸۲). بررسی شیوع اختلال رفتاری در دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر ابهر، مجله توانبخشی، ۱۲(۶)، ۳۴-۴۱٫

شمس اسفندآباد، حسن؛ امامی­پور، سوزان؛ صدرالسادات، سید جلال (۱۳۸۳). شناسایی اختلالات رفتاری در کودکان دارای پدر معتاد، پایان نامه کارشناسی ارشد.

شمس اسفندآباد، حسن؛ امامی­پور، سوزان؛ صدرالسادات، سید جلال (۱۳۸۴). مقایسه شیوه های فرزند پروری و کارکرد خانواده در خانواده های بد سرپرست، دارای اختلالات رفتاری و عادی، ‌فصل‌نامه علمی- پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، ۷(۲)، ۴۳-۴۸

شمس­اسفند­آباد، حسن (۱۳۸۰). بررسی شیوع اختلالات رفتاری در دانش ­آموزان شهر ابهر، مجله شورای تحقیقات اداره آموزش و پرورش استان زنجان،۲۵(۵)، ۳۷-۵۴

شهرآرای، مریم (۱۳۸۴). تاثیر روان شناسی پیشرفته در بزرگسالان شهر تهران، مجله روانشناسی بالینی، ۷(۲۲)، ۵۶- ۷۸٫

صاحب الزمانی، محمد؛ فشارکی، محمد و عبداللهی فرد، زهره (۱۳۸۹). بررسی ارتباط سبک زندگی با عزت نفس دختران نوجوان دبیرستانهای دولتی روزانه شهر تهران، مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، (۲۰)۱، ۴۵-۵۱

کاپلان، هارولد و سادوک (۱۳۷۶)، خلاصه روانپزشکی، ترجمه: پورافکاری،تبریز، انتشارات تابش

1. 1. Self esteem ↑

1. 1. Bruce Kohen ↑

1. 1. Merton & Lowinson ↑

1. 1. Kerozoier ↑

1. 1. Pallmann & Allik ↑

1. 1. Diener ↑

1. 1. seriously emotionally disturbed ↑

1. 1. council for children with behavioral disorder ↑

1. 1. Mash & Dozois ↑

1. 1. Benedict ↑

1. 1. Nelson & Israel ↑

1. 1. Costello & Angold ↑

1. 1. conduct Disorder ↑

1. 1. Cline ↑

1. 1. Baumeister & Sevin ↑

1. 1. Eapen & Swadi ↑

1. 1. Tahmassian & Mehryar ↑

1. 1. Estanford Lora ↑

1. 1. Kaplan ↑

1. 1. Wolraich, Lambert, Bickman, Simmons, Doffing & Worley ↑

1. 1. Ford, Goodman & Meitzer ↑

1. 1. Mash & Wolfe ↑

1. 1. Sagvolden & Sergeant ↑

1. 1. Wilens, Epenser, Biederman ↑

1. 1. Teeter & Semud & Clikeman ↑

1. 1. Dibble ↑

1. 1. Sachelman & Esteromberg ↑

1. 1. Bilman & Losel ↑

1. 1. Kerahe ↑

1. 1. Terembly ↑

1. 1. William James ↑

1. 1. Spenz ↑

1. 1. Repi & Mak & Donald & Engram ↑

1. 1. Avana ↑

1. 1. Vikenz & Kaplan ↑

1. 1. Moris & Hiden ↑

1. 1. Layen ↑

1. 1. Vatter & ford & Varton & Kopham ↑

1. 1. Orgeta ↑

1. 1. Tobon & Volf & Fotiks & Haris ↑

1. 1. Chat & Pinkos & Eberg ↑

1. 1. Khodam & Madanlu & Ziaei & Keshtkar ↑

1. 1. Hayman & Chishilm ↑

1. 1. Murry & Lopez ↑

1. 1. Sadok ↑

1. 1. Kaplan ↑

1. 1. Skinner ↑

1. 1. Chartier ↑

1. 1. Beravan & Haris ↑

1. 1. Gasma ↑

1. 1. Duchnich & Letsch & Curtiss ↑

1. 1. Deniz & Hamarta & Ari ↑

1. 1. William james ↑

1. 1. Kambel ↑

1. 1. Markoos ↑

1. 1. Noriyos ↑

1. 1. Paverz ↑

1. 1. Haser & kilter ↑

1. 1. Harland ↑

1. 1. Reyven ↑

1. 1. vayten ↑

1. 1. Loyd ↑

1. 1. who ↑

1. 1. Eshterenberg ↑

1. 1. Peterson & Lopez ↑

1. 1. Povet ↑

1. 1. Expost facto ↑

1. 1. Emmons, Larsen, & Griffin ↑

1. 1. Povt ↑

1. 1. Alfonso ↑

1. 1. Yardley & Rice ↑

1. 1. Magnus ↑

1. 1. Blais ↑

1. 1. Ye ↑

1. 1. Vitterso ↑

1. 1. Balatsky ↑

1. 1. Hulttel & Gustavsson ↑

1. 1. Swami & Chamorro & Premuzin ↑

1. 1. Durak ↑

1. 1. Pons ↑

1. 1. Multivariate analysis of variance(MANOVA) ↑

1. 1. . m. box ↑

برای اینکه اطلاعات مالی برای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان مفید واقع شوند، باید دارای یک سری ویژگی‌های کیفی مطابق با بیانیه مفهومی شماره ۲ هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی باشند. یکی از این ویژگی‌های اساسی، مربوط بودن اطلاعات سود هر سهم و ارزش دفتری آن است.

۱-۴-اهداف تحقیق

بر اساس مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران، هدف صورت‌های مالی عبارت است از ارائه اطلاعاتی تلخیص و طبقه‌بندی شده درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری مالی واحد تجاری که برای طیفی گسترده از استفاده‌ کنندگان صورت‌های مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع شود. (مفاهیم نظری گزارشگری مالی، ۱۳۸۵). با توجه به دلیل وجود عدم اطمینان در محیط فعالیت‌های سرمایه‌گذاری، شرایط ایده‌آل برقرار نیست(نمی‌توان ارزش شرکت را به صورت ارزش فعلی جریانات نقلی آتی بیان کرد)، لازم است سرمایه‌گذاران بر اساس مجموعه اطلاعات در دسترس، خود نسبت به اتخاذ تصمیمات سرمایه‌گذاری اقدام نمایند. در این میان حرفه حسابداری با به رسمیت شناختن مسئولیت افراد در پیش‌بینی عملکرد آتی شرکت، سعی در ارائه اطلاعات سودمند برای این هدف نموده است. (اسکات، ۲۰۰۳). با توجه به اینکه سرمایه‌گذاران اطلاعات سودمند را در تصمیم‌گیری‌های خود مورد استفاده قرار خواهند داد، لازم است با مطالعه میزان بهره‌مندی و استفاده سرمایه‌گذاران از انواع اطلاعات، نسبت به شناسایی اطلاعات سودمند اقدام نمود. در واقع هدف از این پژوهش، تعیین این موضوع است که آیا ویژگی‌های کمیته حسابرسی، اثر مهم و معنی‌داری بر ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری شرکت‌ها دارد یا خیر.

پژوهش‌های حوزه ارتباط ارزشی توجه و علاقه طیف وسیعی از اقشار غیردانشگاهی از قبیل مراجع تدوین استانداردهای حسابداری، سایر مقامات قانون‌گذار مانند بورس اوراق بهادار و نهادهای نظارتی مربوط، بانک مرکزی، مدیران شرکت‌ها و سایر استفاده‌ کنندگان از صورت‌های مالی و اطلاعات حسابداری را به خود جلب نموده است(باغومیان، ۱۳۸۸).

از سوی دیگر به نظر می‌رسد نتایج حاصل از این تحقیق می‌تواند در تعیین ارزش شرکت به طور بالقوه برای سرمایه‌گذاران و تحلیل‌گران مفید واقع شده و به بهبود تصمیمات سرمایه‌گذار کمک نماید.

۱-۵-سوالات تحقیق

سوال اصلی:

آیا بین ویژگی‌های کمیته حسابرسی و ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری رابطه‌ معناداری وجود دارد؟

سوال فرعی:

۱٫ آیا بین تخصص اعضای کمیته حسابرسی و ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری رابطه معناداری وجود دارد؟

۲٫ آیا بین اندازه کمیته حسابرسی و ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری رابطه معناداری وجود دارد؟

۳٫ آیا بین استقلال اعضای کمیته حسابرسی و ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری رابطه معناداری وجود دارد؟

۱-۶-فرضیات تحقیق

فرضیه اصلی:

بین ویژگی‌های کمیته حسابرسی و ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری رابطه‌ معناداری وجود دارد.

فرضیه فرعی:

۱٫ بین تخصص اعضای کمیته حسابرسی و ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری رابطه معناداری وجود دارد.

۲٫ بین اندازه کمیته حسابرسی و ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری رابطه معناداری وجود دارد.

۳٫ بین استقلال اعضای کمیته حسابرسی و ارتباط ارزشی اطلاعات حسابداری رابطه معناداری وجود دارد.

۱-۷-روش تحقیق

روش تحقیق از نوع توصیفی- همبستگی و از لحاظ هدف، کاربردی است. تحقیق کاربردی، تحقیقی است که هدف آن توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است، به عبارت دیگر تحقیقات کاربردی به سمت کاربرد عملی دانش هدایت می‌شود. (سرمد و همکاران، ۱۳۸۸)

۱-۸-روش گردآوری اطلاعات

در این تحقیق از روش کتابخانه‌ای و می‌دانی جهت گردآوری داده ها استفاده شده است. از روش مطالعات کتابخانه‌ای برای مطالعه ادبیات موضوع و بررسی پیشینه تحقیق، شامل کتب، ماهنامه و ‌فصل‌نامه‌ها، پایان‌نامه‌های تحصیلی داخلی و خارجی و مقالات داخلی و خارجی از طریق اینترنت و مراجعه حضوری، استفاده شده است. روش جمع‌ آوری اطلاعات واقعی متغیرها نیز، می‌دانی است و اطلاعات مربوط از طریق بانک اطلاعاتی سازمان بورس اوراق بهادار تهران و نرم‌افزار تدبیرپرداز و ره‌آور نوین جمع‌ آوری گردیده و برخی از اطلاعات مربوط به سود هر سهم و ارزش دفتری هر سهم نیز از صورت‌های مالی شرکت‌ها و مراجعه به یادداشت‌های توضیحی آن ها به دست آمده است.

۱-۹-قلمرو تحقیق

قلمرو تحقیق چارچوبی را فراهم می­ کند تا مطالعات و آزمون محقق در طی آن قلمرو خاص انجام پذیرد و دارای اعتبار بیشتر باشد.

قلمرو مکانی:

جامعه آماری مورد مطالعه کلیه شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با در نظر گرفتن معیارهای ذکر شده ‌می‌باشد.

قلمرو زمانی:

دوره زمانی این پژوهش با توجه به در دسترس بودن اطلاعات مربوط به متغیرهای تحقیق، دوره ۲ ساله و از ابتدای سال ۱۳۹۱ تا انتهای ۱۳۹۲ ‌می‌باشد.

۱-۱۰-جامعه و نمونه آماری

در این پژوهش، جامعه مورد بررسی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از سال ۱۳۹۱ تا پایان سال ۱۳۹۲ می‌باشد. نمونه‌ آماری این پژوهش دارای ویژگی‌های زیر هستند:

۱٫پایان سال مالی شرکت ۲۹ اسفند ماه باشد.

۲٫پایان سال مالی شرکت‌ها طی دوره مورد نظر تغییر نداشته باشد.

۳٫شرکت‌ها جزء شرکت‌های سرمایه گذاری و بانک‌ها و مؤسسات پولی نباشند.

۴٫ اطلاعات مورد نیاز شرکت در دسترس باشد.

بدین ترتیب ۶۳ شرکت به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند.

۱-۱۱-تعریف واژه های کلیدی تحقیق

کمیته حسابرسی: کمیته‌ای است متشکل از هیئت‌مدیره که به طور معمول از سه تا پنج مدیر غیرموظف (یعنی نه مدیر اجرائی شرکت و نه در استخدام شرکت) تشکیل می‌شود. نبود مدیران موظف در کمیته حسابرسی سبب می‌شود تا حسابرسان بتوانند مسائلی چون نقاط ضعف کنترل‌های داخلی، اختلاف نظر با مدیریت درباره اصول و روش‌های حسابداری، نشانه های احتمالی از سوء استفاده های مدیریت یا سایر اعمال غیرقانونی مسئولین شرکت را که با کمیته حسابرسی، صریح‌تر مطرح نماید. تماس‌های کمیته حسابرسی با حسابرسان، اطلاعات به موقعی درباره وضعیت مالی شرکت و نیز اطلاعات لازم برای ارزیابی کارایی و درستکاری مدریت را در اختیار هیئت مدیره شرکت قرار داده است.

در این پژوهش، با توجه به نوع داده ها و روش‌های تجزیه و تحلیل از روش داده های ترکیبی استفاده شده است. زیرا متغیرهای مستقل و وابسته از یک جنبه در میان شرکت‌های مختلف و از جنبه دیگر در یک دوره زمانی ده ساله آزمون می‌شوند.

۳-۸-۴- آزمون والد^[۲۳]

به منظور آزمون نابهنجاری‌های بازارهای مالی و بازده سهام، در این پژوهش از آزمونی استفاده می‌شود که به طور خاص بدین منظور به وسیله بیدل و سیگل (۱۹۹۴) طراحی شده است. معادله زیر به عنوان مدل پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است (بیدل و همکاران، ۱۹۹۵).

مدل (۱)

در این حالت، جهت مقایسه محتوای اطلاعاتی دو متغیر X₂ و X₁ دو مدل به شرح زیر برازش می‌شود:

مدل (۲)

Y = a₀ + a₁x₁ + e

مدل (۳)

Y = a₀ + a₂x₂ + e

در ابتدا مدل‌های ۲ و ۳ در یک مدل رگرسیونی به شرح زیر ترکیب می‌شود:

مدل (۴)

Y = b₀ + b₁x₁ + b₂x₂ + e

از این معادله جهت آزمون محتوای اطلاعاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. چنان‌چه مدل (۲) درست باشد؛ آن‌گاه انتظار می‌رود، مدل ۴ واریانس خطای متفاوتی نسبت به مدل ۲ داشته باشد که این تفاوت به شرح زیر می‌شود:

مدل (۵)

چنان‌چه مدل ۳ درست باشد آن‌گاه انتظار می‌رود، مدل ۴ واریانس خطای متفاوتی نسبت به مدل ۳ داشته باشد، که این تفاوت به شرح زیر می شود:

مدل (۶)

جهت بررسی اینکه کدام یک از دو متغیر x₂ , x₁ محتوای اطلاعاتی بیشتری دارند آماره‌های به دست آمده از مقایسه مدل های ۲ و ۴ و مدل­های ۳ و۴ به صورت زیر محاسبه می‌شود:

مدل(۷)

آماره بالا را آماره والد می‌نامند و دارای توزیع خی دو (X₂) با یک درجه آزادی است. در این حالت، فرض صفر به شرح زیر بررسی می‌شود:

:H₀محتوای نسبی اطلاعاتی متغیر x₁,x₂ برابر است.

H₁: محتوای نسبی اطلاعاتی متغیر x₁,x₂ برابر نیست.

چنان‌چه آماره والد برای آزمون فرض فوق معنی‌دار نشود، بدین معنی است که محتوای نسبی اطلاعاتی دو متغیر x₂ و x₁ یکسان است و چنان‌چه آماره والد برای آزمون فرض فوق معنی‌دار نشود، بدین معنی است که محتوای اطلاعاتی دو متغیر x₂ و x₁ یکسان نیست و بر مبنای هر یک از مدل‌های ۲ و ۳ قضاوت مشخص می‌شود، کدام متغیر دارای محتوای اطلاعاتی نسبی است.

۳-۹- خلاصه فصل

در راستای هدف پژوهش و با توجه به موضوع پژوهش، سه فرضیه تدوین شده است. برای آزمون فرضیه اول از رگرسیون خطی استفاده شده است. در آزمون فرضیه دوم و سوم علاوه بر رگرسیون از آزمون والد استفاده شده است. جامعه آماری شامل شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که با توجه به شرایط پژوهش، ۹۲ شرکت برای تجزیه و تحلیل داده ها انتخاب گردید و چگونگی محاسبه متغیرهای پژوهش با بهره گرفتن از داده های جمع‌ آوری شده و تجزیه و تحلیل داده ها با بهره گرفتن از آزمون‌های آماری مختلف تشریح شده است.

پیوست شماره ۱: فهرست شرکت­های نمونه

ردیف

نام شرکت

نوع صنعت

ردیف

نام شرکت

نوع صنعت

۱

معادن بافق

استخراج کانه‌های فلزی

۲۶

شیشه و گاز

کانی‌های غیرفلزی

۲

معدنی دماوند

استخراج کانه‌های فلزی

۲۷

سیمان ارومیه

سیمان، آهک و گچ

۳

معادن منگنز ایران

استخراج کانه‌های فلزی

۲۸

سیمان تهران

سیمان، آهک و گچ

۴

سایپا آذین

خودرو و ساخت قطعات

۲۹

سیمان شاهرود

سیمان، آهک و گچ

۵

آهنگری تراکتور‌سازی

خودرو و ساخت قطعات

۳۰

سیمان شمال

سیمان، آهک و گچ

۶

ایران خودرو دیزل

خودرو و ساخت قطعات

۳۱

سیمان صوفیان

سیمان، آهک و گچ

۷

ریخته‌گری تراکتورسازی

خودرو و ساخت قطعات

۳۲

سیمان کرمان

سیمان، آهک و گچ

۸

رادیاتور ایران

خودرو و ساخت قطعات

۳۳

سیمان مازندران

سیمان، آهک و گچ

۹

چرخشگر

خودرو و ساخت قطعات

۳۴

کالسیمین

فلزات اساسی

۱۰

ریخته‌گری ایران

خودرو و ساخت قطعات

۳۵

آلومتک

فلزات اساسی

۱۱

زامیاد

خودرو و ساخت قطعات

۳۶

مس شهیدباهنر

فلزات اساسی

۱۲

کاربراتور ایران

خودرو و ساخت قطعات

۳۷

فروسیلیس

فلزات اساسی

۱۳

سایپا دیزل

خودرو و ساخت قطعات

۳۸

صنعتی سپاهان

فلزات اساسی

۱۴

لنت ترمز

خودرو و ساخت قطعات

۳۹

سرب و روی ایران

فلزات اساسی

۱۵

نیرو محرکه

خودرو و ساخت قطعات

۴۰

لوله ‌و ماشین‌سازی

فلزات اساسی

۱۶

ایران خودرو

خودرو و ساخت قطعات

۴۱

نورد و قطعات

فلزات اساسی

۱۷

محورسازان ایران خودرو

خودرو و ساخت قطعات

۴۲

کاشی پارس

کاشی و سرامیک

۱۸

آذر آب

ساخت محصولات فلزی

۴۳

چینی ایران

کاشی و سرامیک

۱۹

ماشین‌سازی اراک

ساخت محصولات فلزی

۴۴

کاشی سینا

کاشی و سرامیک

۲۰

صنعتی آما

ساخت محصولات فلزی

۴۵

کاشی الوند

کاشی و سرامیک

۲۱

جام دارو

ساخت محصولات فلزی

۴۶

کاشی نیلو

کاشی و سرامیک

۲۲

آبگینه

کانی‌های غیرفلزی

۴۷

لاستیکی سهند

لاستیک و پلاستیک

۲۳

پشم و شیشه ایران

کانی‌های غیرفلزی

۴۸

صنعتی بارز

لاستیک و پلاستیک

۲۴

خاک چینی

کانی‌های غیرفلزی

۴۹

گاز لوله

لاستیک و پلاستیک

۲۵

شیشه قزوین

کانی‌های غیرفلزی

۵۰

آبسال

ماشین‌آلات و تجهیزات

ردیف

نام شرکت

‌در مورد نوسانات اقتصادی و نرخ تورم نتیجه‌گیری شده است که اگر بالا بودن نرخ تورم نسبت به نرخ سود بانکی قالب توجه باشد بدهکاران (گیرندگان تسهیلات بانکی) بابت این موضوع از میزان یارانه‌ای برخوردار می‌شوند که به میزان زیادی است ‌بنابرین‏ میزان یارانه تسهیلاتی که با نرخ سود کمتر (حداقل) توسط بانک پرداخت‌شده است بیشتر بوده و بازپرداخت آن بیشتر به تعویق افتاده است بی‌شک مسئله تعیین نرخ سود بانکی وتاثیر آن بر اقتصاد کشور یکی از چالش‌های اساسی پیش روی برنامه ریزان اقتصاد و مسئولان سیستم بانکی است (نجف،۱۳۸۷).

۲-۱۳- عوامل ایجاد مطالبات معوق

کمبود شدید نقدینگی که اکثر شرکت‌های دولتی و خصوصی، کوچک و بزرگ، تولیدی و بازرگانی و خدماتی به آن گرفتارند، زنجیره‌ای از مطالبات و بدهی‌های تسویه نشده را پدید آورده که خود، به تعمیق رکود و افزایش ورشکستگی‌ها دامن می‌زند. به نظر بسیاری از کارشناسان که معتقدند رکود فعلی حاکم در بخش‌های اقتصادی باعث افزایش مطالبات معوق بانک‌ها می‌شود، می‌توان گفت که اکنون با ایجاد یک جریان مدور، رشد مطالبات معوق نیز تأثیر بسزایی در رکود و کاهش سرمایه‌گذاری، اشتغال و تولید در بخش‌های مختلف اقتصادی به همراه داشته است. زمانی که اقتصاد دچار رکود است، مطالبات طلبکاران و به‌ خصوص تولیدکنندگان به حیطه وصول نمی‌رسد و این امر، موجب عدم پرداخت آن‌ ها و ایجاد مطالبات معوق می‌شود.

در سیستم بانکی که معادل ۱۱۰ درصد سپرد ه های خود تسهیلات پرداخته است و دیگر امکان تداوم این روند را ندارد، افزایش حجم مطالبات معوق، سبب کمبود شدید منابع و کاهش توان آن برای تأمین درخواست مشتریان، حتی در طرح‌ها و پروژه های سودآور می‌گردد. حتی در این‌بین، بحث افزایش سرمایه بانک‌ها برای پرداخت تسهیلات جهت تأمین مالی و گردش دوباره جریان سرمایه‌گذاری نه تنها راه‌حلی مقطعی و گذراست، بلکه به‌نوعی پاک کردن صورت‌مسئله به‌حساب می‌آید. به همین دلیل، سیاست‌گذار پولی درصدد است تا با اولویت بخشیدن به تأمین مالی برخی از طرح‌های تولیدی که پیشرفت فیزیکی قابل‌ملاحظه‌ای ‌داشته‌اند و یا تکمیل آن‌ ها به لحاظ کمبود مالی با وقفه مواجه شده، از محل منابع آزادشده بانکی، راهکارهایی برای وصول مطالبات بانک‌ها فراهم آورد. مطالبات معوق بانک مقوله‌ای چندوجهی است که هر یک از وجوه آن راهکار ویژه خود را می‌طلبد.

از یک منظر جامع، دلایل شکل‌گیری مطالبات معوق را می‌توان به علل اقتصادی، علل سیاستی و فرهنگی و علل خارج از نظارت سیستم بانکی تقسیم کرد؛ اما از منظر جزئی‌تر، عواملی که در شکل‌گیری مطالبات معوق در بانک‌ها، مؤسسات مالی و اعتباری تأثیرگذارند، در دو بعد درون‌سازمانی و برون‌سازمانی موردبررسی قرار می‌گیرند (همان منبع، ۱۰۱).

۲-۱۳-۱- عوامل درون‌سازمانی

۲-۱۳-۱-۱-عدم وجود سیستم مناسب ارزیابی و اعتبارسنجی

مشتریان امروزه اکثر مؤسسات مالی تسهیلات دهنده از یک‌رویه ثابت جهت اعتبارسنجی مشتریان خود بهره می‌برند که معمولاً در صورت کارمند بودن متقاضی، اخذ فیش حقوقی و گواهی اشتغال به کار؛ و در صورت داشتن شغل آزاد، ارائه جواز کسب و پرینت حساب‌جاری بانکی و سایر مدارک برای ارزیابی اعطای تسهیلات به مشتری ضروری است. اخذ این مدارک برای ضامن/ ضامنین نیز ضروری می‌باشد.

ضعف اصلی در فقدان یک سیستم جامع اطلاعاتی است که بتواند کلیه فعالیت‌های اعتباری، قضایی، حقوقی و مالی جامعه را ثبت و ضبط نماید. این سیستم در کنار ارتباط با بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری با سایر نهادهای ذی‌ربط شامل نهاد انتظامی، قوه قضاییه، اداره ثبت‌احوال، ثبت شرکت‌ها و حوزه مالیات مرتبط است و اطلاعات خود را به ازای هر شخص برای هر سازمان برحسب نیاز تسهیم می‌کند (همان منبع،۱۰۲).

۲-۱۳-۱-۲-ضعف کیفی فرایند و مراحل بررسی تسهیلات

همان گونه که قبلاً اشاره شد، شیوه های اعتبارسنجی در اعطای تسهیلات تقریباً یکسان است، اما به دلیل فقدان یک بانک اطلاعاتی جامع، فرایند اعطای تسهیلات بسیار زمان‌بر می‌باشد. مدارک اعتباری متقاضیان، همان مدارک گفته‌شده در بالا و وثایق مرسوم شامل چک و سفته و نهایتاًً ضمانت‌های بانکی (برای تسهیلات با ارقام بالا) می‌باشد که هرکدام به‌نوبه خود به بازنگری نیاز دارد و هنوز سیستم بانکی جایگزین مناسبی برای آن‌ ها ارائه نداده است. در حقیقت تسهیلات گیرنده و ضامن/ ضامنین وی ازلحاظ اعتباری آن‌گونه که بایدوشاید موردبررسی قرار نمی‌گیرند (همان منبع، ۱۰۲)

۲-۱۳-۱-۳-عدم نظارت کافی در نحوه مصرف تسهیلات

در بیشتر پرونده های مطالبات معوق، شخص تسهیلات گیرنده نقشی به‌جز درخواست و ارائه مدارک اعتباری جهت استفاده از تسهیلات ندارند و همچنین تسهیلات دریافتی بابت آن نیاز مطرح‌شده خرج نمی‌شود. در اکثر موارد نیز در صورت صحت هر دو مورد فوق، کارشناسی و ارزیابی مؤسسه تسهیلات دهنده، در وقت کافی انجام نمی‌شود (همان منبع، ۱۰۲)

۲-۱۳-۱-۴-عدم مدیریت مؤثر بر اقلام دارایی‌ها

در بسیاری از قراردادهای اعطای تسهیلات، مثلاً قرارداد اجاره به‌شرط تملیک که شخص تسهیلات گیرنده تا پایان مدت قرارداد خود حق استفاده از مورد اجاره را دارد، امکان بررسی و نظارت بر نحوه استفاده از سوی مؤسسه تسهیلات دهنده وجود ندارد (همان منبع، ۱۰۳)

۲-۱۳-۲- عوامل برون‌سازمانی

به جرئت می‌توان گفت تصمیم‌گیری‌ها و قوانین و رویه‌های اجرایی دولت، مجلس، قوه قضاییه و تمامی سازمان‌ها و نهادهایی که به هر دلیلی با نظام بانکی سروکار دارند، می‌توانند به عنوان عوامل برون‌سازمانی در شکل‌گیری مطالبات معوق بانکی تأثیرگذار باشند که بخشی از آن‌ ها عبارت‌اند از:

− تفاوت نرخ سود سپرده و تسهیلات بانکی و نرخ بهره بازار

− تفاوت نرخ تورم و نرخ سود بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری

− تغییرات نرخ ارز و بحران‌های اقتصادی حاکم ‌بر جهان

− ساختار اقتصاد دولتی و نگاه دستوری به بخش اعتباری

− عدم ثبات سیاست‌های مالی و پولی و تغییرات مکرر قوانین و مقررات (همان منبع، ۱۰۳).

۲-۱۳-۳- عوامل مؤثر در عدم تحقق اهداف ارائه تسهیلات و بروز مشکلات در وصول مطالبات

برخی از عملکردها در سیستم بانکی موجب عدم تحقق اهداف ارائه تسهیلات ایجاد افزایش بیش‌ازحد متعارف حجم مطالبات معوق و سررسید گذشته اکثر بانک‌ها بروز مشکلات در وصول مطالبات، تضییع حقوق بانک‌ها، استفاده غیراصولی از منابع بانک‌ها توسط اشخاص ذی‌نفوذ و ممانعت از ورود این منابع به عرصه‌های سالم اقتصادی می‌شود ازجمله:

الف-بی دقتی در بررسی اولیه طرح‌ها قبل از اعطای تسهیلات (محاسبه دقیق حجم سرمایه‌گذاری تا مرحله بهره‌برداری وتامین منابع آن) ضعف یا فقدان نظارت مؤثر بر اجرای صحیح طرح‌ها و مصرف تسهیلات مربوط، تحویل درراه اندازی طرح‌ها.

این مرحله شامل پنج گام است:

1. 1. تعیین اطلاعات مورد نیاز.

1. 1. تدوین یک نظریه مکتوب که در بر گیرنده آیتم های تعیین شده در گام قبلی باشد.

1. 1. طراحی: آن چنان که واکنش ها بتوانند به آسانی به وسیله ابزارهای آماری جدول بندی و دستکاری شوند.

1. 1. مشخص کردن مراحل.

1. تشویق مشارکت کنندگان به ساختن تفسیر بیشتر که به وسیله سؤال های این مرحله آشکار نشده اند.

در ارزیابی این سطح، دو مشکل وجود دارد: مشکل اول کلی است اما راه حل ان آسان است: طراحی ضعیف فرم ارزشیابی. اغلب اوقات سؤال های گنگ و مبهم هستند یا مکانیزم نمره دهی اشتباه است. برای اصلاح، فرم های ارزشیابی دوره باید حاوی سؤال هایی که منعکس کننده اهداف یادگیری با یک مقیاس کمی پیوست شده به هر سؤال باشد. ضعف دوم بسیاری جدی است، این که بیشتر مشارکت کنندگان در آموزش، قضاوت وحشتناکی از اثر بخشی آموزش دارند. آن ها بیشتر تمایل دارند تا دوره آموزشی را نه بر اساس آنچه آن ها یاد گرفته اند، بلکه بر اساس این که آموزش دهنده را دوست دارند ارزشیابی نمایند.

سطح دوم: ارزیابی یادگیری

سطح دوم میزان یادگیری رخ داده را اندازه می‌گیرد. چه مقدار از محتوای برنامه به وسیله شرکت کننده هضم شده است و چه مقدار از آن باقی مانده است. آن مقدار اطلاعاتی که مشارکت کننده در طول آموزش یادگرفته و می‌تواند اکنون آن را به یاد آورد.

‌بر اساس گفته کرک پاتریک دومین سطح در فرایند ارزشیابی برنامه های آموزشی یادگیری است.کرک پاتریک یادگیری را به عنوان اصول، حقایق و تکنیک هایی که به وسیله مشارکت کننده فهمیده و جذب می‌شوند تعریف ‌کرده‌است ارزیابی در این سطح، از ارزشیابی رضایت و خشنودی افراد( مرحله اول ) به تلاش های یادگیرنده برای توسعه بیشتر مهارت ها و دانش ها حرکت می‌کند و ‌بنابرین‏ ارزیابی در این سطح بسیار سخت و پر زحمت تر از مرحله اول است. این سطح مربوط به اندازگیری درک افراد و توان آن ها در نشان دادن یادگیری است، این کار ممکن است با آزمون های نوشتنی و شبیه سازی شغلی انجام گیرد.

اندرسن^[۶۹] و کلینر^[۷۰] بیان کردند که وقتی میزان یاد گیری رخ داده در یک مکان ارزیابی می‌شود پیش آزمون^[۷۱] و پس آزمون^[۷۲] ضروری است. بدون دید مقایسه ای، یادگیری در پایان آموزش نمی تواند بدرستی میزان تجارب آموزش به دست آمده را آشکار سازد. اگرچه آزمون های قلم- کاغذی به کرات برای اندازگیری دانش استفاده می شود اما ابزارهای دیگری نیز برای جمع‌ آوری این نوع از داده ها وجود دارد. رنج روش ها از تست های دائمی تا غیر دائمی و از تیم های ارزیابی تا خود ارزیابی را شامل می شود.

سطح دوم تسلط یادگیرندگان را بر اهداف دوره نشان می‌دهد. این سطح اثر بخشی دوره ها را در آماده کردن مشارکت کنندگان به توانایی درک اصول، حقایق، تکنیک ها و مهارت ها‌ی ارائه شده در برنامه را می سنجد.

یک فرایند مفید برای مرور آیتم های ابزارهای اندازگیری در این سطح به وسیله کانتر بحث شده است که شامل موارد زیر است:

1. 1. تعیین سطح وظایف قابل قبول به وسیله اهداف.

1. 1. تعیین این که آیا هر یک از اهداف مناسب می‌باشند.

1. 1. شناسایی آیتم های وابسته به هر هدف.

1. تعیین این که آیا آیتم ها مطابق با هدف هستند.

در مجموع سطح دوم یعنی یادگیری، چیزی است که آموزش می‌تواند و باید مسئول آن باشد. اگر یک دوره درست طراحی و کاملاً اجرا شود پس شرکت کنندگان باید بتوانند تسلط شان را در اهداف به وسیله انجام کارشان دهند و این کمک آموزش به سازمان است. سطح یادگیری مقداری از موضوع را اندازه می‌گیرد که شرکت کننده براین باور است که آن را فرا گرفته است. این اندازه گیری لزوماًً به معنی اندازه گیری میزان یاد گیری نیست مگر این که به وسیله آزمون از شرکت کنندگان این کار انجام پذیرد. سطح دوم سهم یادگیری ویا آموزش را در تغییرفرایندهای سازمانی اندازه نمی گیرند.

سطح سوم: ارزیابی رفتار

سطح سوم ارزیابی مربوط به رفتار یا انتقال است. این سطح تعیین می‌کند آیا و تا چه اندازه مشارکت کنندکان از یادگیری شان در وظیفه و کار استفاده می‌کنند؟ آیا یادگیری شان به موقعیت های عملی انتقال داده می شود و تا چه اندازه؟(لیسا، ۲۰۰۱).

این جا منظور چگونگی و میزان تغییراتی است که در رفتار شرکت کنندگان در دوره آموزشی حاصل گردیده است که آن را می توان با ادامه ارزیابی در محیط واقعی کار مشخص ساخت. ارزشیابی در این سطح تلاش می‌کند تا به سؤال هایی از این قبیل پاسخ دهد: آیا اخیراًً مهارت ها و دا نش و نگرشی که قابل استفاده در محیط روزمره یادگیرنده باشد، آموخته شده است؟

اطلاعات مربوط ‌به این سطح ممکن است به وسیله نتایج آزمون های پیش از آموزش و پس از آموزش، سرپرست به عنوان بخشی از سطح دوم، یا به وسیله دیگر روش هایی که می‌توانند نشانه سطح مهارت کارمند باشند، به دست آید، که شامل پرسش نامه هایی از سرپرستان، همکلاسی ها، مصاحبه با سرپرست ‌در مورد عملکرد شرکت کننده قبل و بعد از آموزش، مشاهده به وسیله سرپرست و با بهره گرفتن از چک لیست ساختارمند تدوین شده برای برنامه های آموزش خاص و غیره است(پاتریک، ۱۹۹۸).

برای بسیاری از آموزش ها، این سطح نشان دهنده صحیح ترین ارزیابی اثر بخشی برنامه است. کرک پاتریک هشدار می‌دهد که ارزشیابی برنامه های آموزشی در قالب رفتار، کاری بسیار مشکل تر از ارزشیابی واکنش و یادگیری است در نتیجه آموزش های بسیاری بدون طراحی برای اندازه گیری استفاده از آموزش انجام می شود. کرک پاتریک چارچوب زیر را برای ارزیابی تغییرات رفتاری منتج از برنامه های آموزشی ارائه ‌کرده‌است.

۱٫ ارزشیابی منظم از چگونگی انجام کار، قبل و بعد از دوره.

۲٫ در ارزیابی عملکرد ‌از ‌گروه‌های متعدد مانند شرکت کنندگان، رؤسا، کارکنان هم تراز و غیره استفاده کرد.

۳٫ باید تحلیل آماری از مقایسه عملکرد قبل و بعد از آموزش و تغییرات مرتبط با برنامه آموزش مهیا کرد.

۴٫ ارزیابی بعد از آموزش، باید سه ماه یا بیشتر بعد از اتمام آموزش انجام شود تا این که یادگیرندگان فرصت کاربرد آنچه را یاد گرفته اند داشته باشند.

۵٫گروه کنترل باید استفاده شود

انتیل و کاسپر(۱۹۸۶ )، اندرس و کلیز(۱۹۹۰ )، ناندا( ۱۹۸۸ ) و کلی( ۱۹۸۲ ) در این زمینه مطالعاتی داشته اند که حاصل مطالعات آن ها رهنمودهایی برای ارزشیابی رفتار به شرح زیر می‌باشد:

الف ) طراحی یک برنامه برای انتقال آموزش.

ب ) اطمینان از این که محیط کار محرک های مثبت برای کاربرد مهارت های آموخته شده مهیا می‎کند.

ج ) در نظر گرفتن راهنما برای افرادی که از نتایج ارزشیابی استفاده می‎کنند.

د ) تعیین عملکرد مهم مبتنی بر نیازهای آموزش شناخته شده در مرحله ارزیابی.

ه ) استفاده از موضوعات همبسته و مرتبط با کار.

ر ) استفاده از مدیر و ناظر گروه کار برای بررسی آموزش.

ز ) انجام جلسات کوتاه آموزشی( میرحسینی و بهروز دری، ۱۳۷۸).