۲-۹-۳- روش های تحلیل پیش فرض ها

1. 1. 1. آزمون کولموگوروف – اسمیرنوف (K-S): برای اینکه بتوانیم نرمال بودن توزیع متغیرهای تحقیق را مورد بررسی قرار دهیم از آزمون ناپارامتریک کولموگوروف – اسمیرنوف (K-S) استفاده شده است.

      

   

1. 1. آزمون دوربین – واتسون (DW): برای اینکه بررسی نماییم که بین متغیرهای تحقیق خود همبستگی وجود نداشته باشد از آزمون دوربین – واتسون استفاده نمودیم.

1. ضریب تعیین(R²): برای تعیین رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته از ضریب تعیین استفاده می‌کنیم. ضریب تعیین قدرت توضیح دهندگی مدل را نشان می‌دهد. ضریب تعیین نشان می‌دهد که چند درصد از تغییرات متغیر وابسته توسط متغیرهای مستقل توضیح داده می‌شود. تغییرات کل متغیر وابسته برابر است با تغییرات توضیح داده شده توسط رگرسیون بعلاوه تغییرات توضیح داده نشده.

۳-۹-۳- روش های تعیین روابط بین متغیرها

برای اینکه بتوانیم روابط بین متغیرهای مستقل و وابسته را مشخص نماییم از رگرسیون خطی مرکب استفاده نمودیم. از این آزمون برای زمانی که دو یا چند متغیر تاثیر عمده ای روی متغیر وابسته ای دارند استفاده می‌گردد. در این وضعیت از رگرسیون خطی مرکب جهت پیش‌بینی متغیر وابسته استفاده می شود. پارامترهایی که در رگرسیون آن ها را برآورد می‌کنیم بر اساس مشاهدات یک نمونه است. با تغییر نمونه این پارامترها نیز تغییر می‌یابند. و ما نیز در این تحقیق از همین شیوه استفاده نمودیم تا بتوانیم به روابطه بین متغیرهای تحقیق پی ببریم.

۴-۹-۳- روش های تعمیم نتایج

تجزیه و تحلیل رگرسیون خطی مرکب به روش حداقل مربعات با بهره گرفتن از آزمون ها و معیارهای زیر صورت گرفت:

1. 1. آزمون فیشر

1. آزمون t استیودنت

فصل چهارم:

یافته های تحقیق

۱-۴- مقدمه:

در این فصل نوبت آن است که با بهره­ گیری از تکنیک­های آماری مناسبی که با روش تحقیق، نوع متغیرها و… سازگاری دارد، داده ­های جمع‌ آوری شده را دسته ­بندی و تجزیه و تحلیل نماید و در نهایت فرضیه­ هایی را که تا این مرحله او را در تحقیق هدایت کرده ­اند، در بوته آزمون قرار دهد و تکلیف آن­ها را روشن کند و سرانجام بتواند راه حل و پاسخی برای پرسش تحقیق بیابد. فرایند تجزیه و تحلیل داده ­ها، فرآیندی چند مرحله­ ای است که طی آن داده­هایی که از طریق به کارگیری ابزارهای جمع ­آوری در جامعه (نمونه) آماری فراهم آمده­اند، خلاصه، کدبندی و دسته بندی و … و در نهایت پردازش می­شوند تا زمینه برقراری انواع تحلیل­ها و ارتباط ­ها بین این داده ­ها به منظور آزمون فرضیه ­ها فراهم آید.

در این فصل نیز به توصیف داه­های پژوهشی و تجزیه و تحلیل هر یک از فرضیات خواهیم پرداخت.

۲-۴- توصیف نمونه آماری

نمونه آماری این تحقیق از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده به دست آمده است. جامعه آماری این تحقیق بر اساس متغیر کنترلی (نوع فعالیت شرکت) به ۲۱ طبقه تقسیم شده و به نسبت حجم هر طبقه به روش تصادفی ساده حجم نمونه آماری به دست آمده است.

۳-۴- توصیف متغیرها

‌بنابرین‏، قبل از این که به آزمون فرضیه های پژوهش پرداخته شود، متغیرهای پژوهش به صورت خلاصه در نگاره شماره (۱-۴) مورد بررسی قرار می‌گیرد. این نگاره حاوی شاخص هایی برای توصیف متغیرهای تحقیق می‌باشد. این شاخص ها شامل شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع است.

نگاره ۱-۴- شاخص های توصیف کننده متغیرهای تحقیق: شاخص های مرکزی، شاخص های پراکندگی و شاخص های شکل توزیع (Statistics)

آمار توصیفی مربوط به شرکت‌های بزرگ

اندازه
چرخه تبدیل وجه نقد
عینی بودن داراییها
ضریب مالکانه
بازده داراییها
بازده حقوق صاحبان سهام

علامت اختصاری













تعداد داده ها













میانگین













میانه

^a





^a

 ^a

^a

مد













انحراف معیار













واریانس













چولگى













کشیدگی













حداقل داده













حداکثر داده













جمع

آمار توصیفی مربوط به شرکت‌های کوچک

اندازه
چرخه تبدیل وجه نقد
عینی بودن داراییها
ضریب مالکانه
بازده داراییها
بازده حقوق صاحبان سهام

علامت اختصاری













تعداد داده ها













میانگین













میانه













مد













انحراف معیار













واریانس













چولگى













کشیدگی













حداقل داده













حداکثر داده













جمع

رضا زاده و همکاران (۱۳۸۶) عوامل مؤثر بر تغییر حسابرسان در شرکت های ایرانی را مورد بررسی قرار دادند. نمونه مورد مطالعه شامل ۷۴ شرکت مشتمل بر دو گروه ۳۷ شرکتی با تغییر حسابرس و بدون تغییر حسابرس طی سال ۱۳۸۱ بود. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که حق الزحمه حسابرسی، کیفیت کار حسابرسان، تغییر ترکیب مدیران شرکت و اندازه شرکت های مورد بررسی، بر تغییر حسابرسان تاثیر مثبت و معنا داری دارد.

ابراهیمی و سیدی در سال ۱۳۸۷ رابطه بین حسابرسان مستقل و نوع اظهار نظر حسابرس با مدیریت سود را مورد بررسی قرار دادند. یافته های پژوهش نشان می‌دهد که فقط نوع مؤسسه‌ حسابرسی با اقلام تعهدی اختیاری ارتباط دارد.

امین پور بهبهانی در سال ۱۳۸۷ در پایان نامه خود نشان می‌دهد که تغییر حسابرس با اندازه حسابرس، اندازه صاحبکار و وضعیت مالی صاحبکار دارای رابطه معنا دار بوده ولی فاقد رابطه معنا دار با رشد صاحبکار است. همچنین افزایش مدت تصدی حسابرسی باعث کاهش احتمال تغییر بین مؤسسات حسابرسی کوچک می شود.

آذین فر در سال ۱۳۸۶ به بررسی رابطه بین کیفیت حسابرسی و اندازه مؤسسه‌ حسابرسی در یک پایان نامه پرداخته است. نتیجه تحقیق نشان داد که مؤسسات عضو جامعه حسابداران رسمی(غیر بزرگ) نسبت به سازمان حسابرسی از کیفیت بالاتری برخوردارند و الزاماً بزرگ بودن مؤسسه‌ حسابرسی در ایران منجر به کیفیت حسابرسی نمی شود.

علوی طبری و همکاران در سال ۱۳۸۸ در تحقیق خود، به بررسی ارتباط میان کیفیت حسابرسی با پیش‌بینی سود شرکت ها پرداختند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اولا زمانی که شرکت ها به وسیله حسابرسان متخصص در صنعت حسابرسی می‌شوند، صحت پیش‌بینی سود بالاتر و انحراف پیش‌بینی سود رابطه معکوس دارد و در نهایت کیفیت حسابرسی، که بر اساس اندازه حسابرس و تخصص صنعتی حسابرس مشخص می شود، با پیش‌بینی دقیق تر سود رابطه دارد.

مهرانی و نعیمی در تحقیق خود در سال ۱۳۸۲ این چنین بیان کردند: تاریخچه پژوهش ها در زمینه کیفیت حسابرسی را می توان به دو دسته اصلی تقسیم نمود، پژوهش هایی که از دیدگاه عرضه کنندگان صورت گرفته است و پژوهش هایی که با دیدگاه تقاضاکنندگان به عمل آمده است. پژوهش هایی که از دیدگاه عرضه کنندگان انجام شده، عمدتاًً بر عواملی تأکید می کند که بر توانایی‌های حسابرسی در ارائه حسابرسی با کیفیت بالا تاثیر می‌گذارد. بر عکس پژوهش هایی که از دیدگاه متقاضیان خدمات حسابرسی صورت گرفته عمدتاًً با عواملی سرو کار دارد که بر استفاده کنندگان گزارش های حسابرسی از جمله سهام‌داران، مراجع قانونی، اعتبار دهندگان و صاحبکاران تاثیر می‌گذارد. از دیدگاه حسابرسان توانایی حسابرس و انگیزه های اقتصادی بر کیفیت حسابرسی مؤثر است. همچنین حسابرسان حرفه ای و خبره درک بالاتری از اشتباه های مرتکب شده در تهیه صورت های مالی دارند که این امر می‌تواند کیفیت تصمیمات حسابرسی را افزایش دهد. از دیدگاه حسابرسان، اندازه مؤسسه‌ حسابرسی یکی از ویژگی هایی است که بر کیفیت حسابرسی اثر دارد.

جدول شماره(۲-۲): خلاصه ای از پیشینه های داخلی

ردیف

نام محقق

عنوان تحقیق

قلمرو زمانی تحقیق

نتایج تحقیق

قلمرو مکانی تحقیق

۱

آذین فر و حساس یگانه(۱۳۸۹)

رابطه بین کیفیت حسابرسی و اندازه مؤسسه‌ حسابرسی

۱۳۸۰تا ۱۳۸۴

مؤسسات حسابرسی کوچک از کیفیت حسابرسی بالاتری برخوردارند.

شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

۲

آمنه بذرافشان و همکاران(۱۳۹۰)

بررسی رابطه بین دوره تصدی حسابرس و مدیریت سود

۱۳۷۹تا ۱۳۸۵

افزایش دوره تصدی حسابرس باعث افزایش مدیریت سود در جهت کاهش آن می شود.

شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

۲

آمنه بذرافشان و همکاران(۱۳۹۰)

بررسی رابطه بین دوره تصدی حسابرس و مدیریت سود

۱۳۷۹تا ۱۳۸۵

افزایش دوره تصدی حسابرس باعث افزایش مدیریت سود در جهت کاهش آن می شود.

شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

۳

نونهال نهر و همکاران(۱۳۸۹)

رابطه بین کیفیت حسابزس و قابلیت اتکای اقلام اختیاری

۱۳۸۰تا ۱۳۸۶

حسابرسی با کیفیت باعث می شود اقلام تعهدی اختیاری قابلیت اتکای بالایی داشته باشند.

شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

۴

ناظمی اردکانی و همکاران(۱۳۸۹)

بررسی نقش تخصص حسابرس در صنعت بر مدیریت

۱۳۸۱تا ۱۳۸۶

استفاده از حسابرس متخصص در صنعت باعث مدیریت سود ئاقعی در سطح بالاتری می شود.

شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

۵

موسی بزرگ اصل و حمیدرضا شایسته مند(۱۳۹۰)

رابطه بین مدت تصدی حسابرس و مدیریت سود

۱۳۸۲تا ۱۳۸۶

بین دوره تصدی حسابرس و مدیریت سود رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد.

شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

فصل سوم

روش تحقیق

۳-۱- مقدمه

پایه هر دانش روش شناخت آن است و ارزش قوانین علم بر روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار می ‏رود. از اصطلاح « روش پژوهش » معانی خاص و متمایزی در سطوح علمی استنباط می‏ شود. دستیابی به اهداف تحقیق میسر نخواهد بود مگر آنکه فرایند تحقیق با روش شناسی درست صورت پذیرد. به طور کلی می‏توان روش تحقیق را مجموعه‏ای از قواعد، ابزارها، راه های معتبر و سیستماتیک که برای بررسی واقعیات، کشف مجهولات ودستیابی به راه‏حل مشکلات استفاده می‏ شود، تعریف کرد. آن دسته از تحقیقات که با رعایت ضوابط و اصول علمی تحقیق صورت می‏ گیرد، به نوآوری‏‏های تکنولوژیک منتهی می‏ شود و آثاری عظیم برای جامعه به همراه دارد. از این رو است که تحقیقات کاربردی مورد توجه جوامع پیشرفته قرار گرفته و آثار مشهودی در حل مشکلات دارد.

در این فصلروش تحقیق، جامعه نمونه، روش و ابزار گردآوری اطلاعات، قلمرو تحقیق و روش آزمون فرضیه هاارائه می شود.

۳-۲- روش تحقیق

این تحقیق از حیث هدف تحقیق، از جمله تحقیقات کاربردی است. تحقیقات کاربردی تحقیقاتی هستند که نظرها، قانون‏مندی‏ها،‌ اصول و فنونی که در تحقیقات پایه تدوین می ‏شوند را برای حل مسائل اجرایی و واقعی به کار می‏ گیرد ( خاکی، ۱۳۸۷، ص ۲۰۲ ).

این پژوهش بر حسب طبقه‏ بندی بر مبنای روش از نوع تحقیقات همبستگی است. در تحقیق همبستگی هدف اصلی آن است که مشخص می‏ شود آیا رابطه‏ای بین دو یا چند متغیر کمی ( قابل سنجش ) وجود دارد یا نه؟ و اگر وجود دارد اندازه و حد آن چقدر است؟ هدف از مطالعه همبستگی ممکن است که برقراری یک رابطه یا نبود آن و به کارگیری روابط در انجام پیش ‏بینی‏ها است. مطالعه همبستگی تعدادی از متغیرهایی را که تصور می ‏رود با یک متغیر پیچیده عمده مرتبط هستند ارزیابی می ‏کند (خاکی، ۱۳۸۷، ص ۲۱۸ ).

۳-۳- قلمرو تحقیق

همچنین مطابق ماده ۹ آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب ۶۵ «متولی امین موقوفه بوده و موظف است مطابق قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه و سایر قوانین و مقررات مربوطه و در صورت فقدان و یا ابهام مقررات خاص ، طبق احکام شرع و با عنایت کامل به مندرجات وقف نامه، موقوفه تحت تولیت خود را اداره کند و در حفظ عین(منافع) حقوق و حدود موقوفه اقدام و در اجرای نیات خیر واقف کوشش نماید.»

همچنین مطابق ماده ۷۸ قانون مدنی واقف می‌تواند بر متولی ناظر قرار دهد که اعمال متولی به تصویب یا اطلاع او باشد چنان که گذشت.

گفتار دوم: اداره موقوفه به وسیله سازمان اوقاف و امور خیریه

چنانچه گذشت اصولاً واقف در حین وقف نمودن مالی و مادامی که وقفنامه را تنظیم می‌کند شخصی را به عنوان متولی معین می‌کند که در صورت انجام چنین کاری موقوفه مذکور دارای متولی منصوص ‌می‌باشد و اداره موقوفه بر عهده متولی تعیین شده خواهد بود. اما گاهی اوقات واقف شخص خاصی را به عنوان متولی معین نمی­کند یا شخصی که حائز اوصاف مندرج در وقفنامه باشد وجود ندارد و مواردی از این قبیل که به هر دلیل موقوفه فاقد متولی ‌می‌باشد اتفاق می ­افتد. در چنین حالتی باید بررسی شود که اداره موقوفه بر عهده چه شخص یا نهاد یا سازمانی ‌می‌باشد.

امام خمینی (ره) می­فرمایند : اگر واقف اصلاً کسی را برای تولیت وقف معین ننماید، در اوقاف عامه حاکم یا فرد منصوب از طرف حاکم، بر طبق نظر قوی تر ولایت وقف را بر عهده می گیرند و در اوقاف خاصه در خصوص آنچه راجع به مصلحت وقف و مراعات بطون و تعمیر و حفظ اصول و اجاره وقف برای بطون لاحقه است متولی حاکم است اما ‌در مورد منفعت بردن و اصلاحات جزئی که حصول منفعت بر آن متوقف است مانند لایروبی انهار و نگهداری آن ، جمع محصول و تقسیم و امثال این ها متولی خود موقوف علیهم می­باشند و اوقافی که سرپرستی آن مخصوص حاکم یا فرد منصوب از طرف حاکم باشد در صورت فقدان حاکم و منصوب او تولیت با مومنین عادل است.^[۱۲۸]

مطابق ماده ۸۱۴ قانون مدنی(اصلاحی ۱۴/۸/۷۰) در اوقاف عامه که متولی معین نداشته باشد اداره موقوفه طبق نظر ولی فقیه خواهد بود. همچنین به موجب بند یک ماده یک قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب ۶۳ اداره امور موقوفات عام که فاقد متولی بوده یا مجهول ‌التولیه است و موقوفات خاصه در صورتی که مصلحت وقف و بطون لاحقه و یا رفع اختلاف موقوف علیهم متوقف بر دخالت فقیه باشد به عهده سازمان اوقاف و امور خیریه واگذار گردیده است. ‌بنابرین‏ در سه مورد اخیرالذکر نامبرده شده در متن قانون، سازمان اوقاف و امور خیریه مجاز به اداره موقوفه بوده و اقدام ‌و ابتکار عمل را در دست خواهد داشت که در چند بند مجزا به تشریح آن خواهیم پرداخت.

در خصوص مجاز بودن سازمان اوقاف و امور خیریه در خصوص اداره موقوفات مذکور مطابق تبصره یک ذیل ماده یک قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه سرپرست سازمان باید از طرف ولی فقیه، مجاز در تصدی اموری که متوقف بر اذن ولی فقیه است باشد که در همین رابطه حضرت آیت الله‌العظمی امام خمینی(ره) در مورخه ۲۵/۱۰/۶۳ اجازه تصدی اموری که مربوط به ولی فقیه است را در سازمان اوقاف و امورخیریه به نماینده خویش و سرپرست سازمان اوقاف و امورخیریه داده است و همچنین مقام معظم رهبری به موجب نامه شماره ۱۸۷۳۶/۱- ۲۳/۱/۷۶ اذن مذکور را در حدود موازین شرعی برای نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه صادر نموده‌اند^[۱۲۹].

همچنین لازم به ذکر است که در مواردی که اداره موقوفه به حکم ولی فقیه یا قانون ، با سازمان اوقاف و امور خیریه می‌باشد کلیه وظایف و مسئولیت‌هایی که شخص متولی در خصوص امور موقوفه دارد بر عهده سازمان یا اداره اوقاف می‌باشد هر نوع تخلفی که در موقوفات غیر متصرفی موجب ممنوعیت یا عزل متولی می‌شود در خصوص موقوفه متصرفی نیز تخلف به شمار رفته و اداره ذیربط مسئول بوده و برابر مقررات با ایشان اقدام خواهد شد.^[۱۳۰]

بند نخست: اداره موقوفات عام فاقد متولی

همان‌ طور که در فصل اول گذشت موقوفه عام موقوفه‌ای است که در جهت و مصلحت عمومی و یا عناوین عامه باشد. مثل وقف بر مساجد، مدارس، فقرا، ایتام و غیره و منظور از موقوفه خاص موقوفه‌ای است که برای شخص یا اشخاص معین و محصور باشد مانند وقف بر اولاد.

مطابق قسمت اول بند ۱ ماده ۱ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه، اداره موقوفات عام فاقد متولی بر عهده سازمان اوقاف بر عهده سازمان اوقاف و امور خیریه واگذار گردیده است. به عبارت دیگر اداره موقوفات عام که برای آن ها متولی تعیین نگردیده است و یا اوصافی برای تشخیص متولی در وقفنامه ذکر نگردیده که بتوان از روی آن ها متولی موقوفه را تشخیص داد موقوفه فاقد متولی بوده که اداره آن بر عهده سازمان اوقاف و امور خیریه واگذار شده است.

سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است ‌که چنانچه موقوفه‌ای دارای متولی بوده است ولی متولی آن فوت گردیده است و یا اینکه به علت خیانت در موقوفه یا عدم انطباق با اوصاف مندرج در وقفنامه یا به هر علت دیگری عزل شده و یا ممنوع المداخله شده باشد وضعیت اداره موقوفه به چه صورت خواهد بود؟

در جواب این سوال باید گفت: که به چنین موقوفاتی « موقوفه در حکم موقوفه فاقد متولی» گفته می‌شود که در صورت عزل یا فوت متولی قبلی تا زمان تشخیص متولی بعدی و در صورت ممنوع المداخله شدن متولی قبلی تا زمان رفع ممنوعیت یا ضم امین اداره موقوفه بر عهده سازمان اوقاف و امور خیریه خواهد بود. این است که تبصره یک ماده ۴ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه مقرر داشته است : « موقوفاتی که متولی آن عزل یا فوت می‌شود تا تشخیص متولی بعدی و موقوفاتی که متولی آن ها ممنوع المداخله می‌شود تا رفع ممنوعیت یا ضم امین در حکم موقوفه بدون متولی است. »و ‌در مورد اداره آن ها حکم موقوفات فاقد متولی جاری می‌شود .

بند دوم : اداره موقوفات خاص فاقد متولی و مجهول التولیه

فصل پنجم: این فصل شامل نتیجه گیری بر اساس تجزیه و تحلیل داده ها و همچنین موانع و محدودیت های تحقیق و ارائه ی پیشنهادهایی در زمینه ی تحقیق و پیشنهادهایی برای تحقیق های آتی می‌باشد .

فصل دوم : ادبیات و پیشینه تحقیق

۲-۱ مقدمه

حسابرسی صورت‌های مالی و کیفیت اطلاعات حسابداری از جمله موضاعاتی هستند که سوالات و مسایلی مختلفی پیرامون آن ها در سطح تئوری و عمل مطرح است . منظور از حسابرسی صورت‌های مالی خدمتی است که توسط اشخاص مشغول در این حرفه در طی سالیان متمادی ارائه می گردید و منظور از کیفیت اطلاعات حسابداری ویژگی های کیفی مربوط بودن و قابلیت اعتماد است که هر یک به اجزای خردتری تقسیم می‌شوند . ‌بنابرین‏ باید رابطه میان این دو مقوله (حسابرسی و کیفیت اطلاعات حسابداری ) مورد بررسی قرار گیرد و ببینیم آیا فرایند حسابرسی در ارتقای کیفیت اطلاعات حسابرسی نقش مؤثری دارد یا خیر.

در این فصل کوشش می شود تا مبانی نظری و پیشینه ی تحقیق های انجام شده در ارتباط با حسابرسی صورت‌های مالی و کیفیت اطلاعات حسابداری به صورت کامل بررسی و تبیین گردد .

۲-۱-۱مبانی نظری مرتبط با حسابرسی

۲-۱-۱-۱ تعریف حسابرسی

در ارتباط با حسابرسی تعاریف متعددی وجود دارد که به برخی از آن ها در اینجا اشاره می‌کنیم:

کمیته مفاهیم انجمن حسابداران آمریکا حسابرسی را به صورت زیر تعریف می‌کند :

حسابرسی عبارت است از فرایند سیستماتیک جمع‌ آوری و ارزیابی بی طرفانه ی شواهد درباره ی ادعاهای مربوط به رویدادهای اقتصادی به منظور تعیین میزان انطباق این ادعاها با معیارهای از پیش تعیین شده و گزارش نتایج به استفاده کنندگان ذی نفع.

ولنایزر در ارتباط با حسابداری و حسابرسی می‌گوید: صورت‌های مالی باید پدیده‌های تجربی را شرح دهد از این رو لازم است در جست و جوی قوانین و مقرراتی باشیم که اجازه دهند آن پدیده را از نظر عملی پیش‌بینی کنیم به طور خلاصه همان‌ طور که به نظر می‌رسد حسابداری هم باید بر آن دلالت داشته باشد هدف اصلی باید حسابداری کردن برای این پدیده‌های تجربی باشد . به ویژه حسابهای تاریخی باید شرحی از پدیده‌های تجربی باشند که صحت آن ها ممکن است با مراجعه به شواهدی که خارج از حوزه کنترل و تاثیر تهیه کنندگان آن است اطمینان داده شود.

راد در رابطه با حسابرسی معتقد است : گزارشگری مالی باید یک هدف برای تشریح واقعیات اقتصادی برگزیند . حسابرسی به عنوان فرایند رسیدگی برای حصول اطمینان از شباهت اطلاعات به واقعیت اقتصادی تعریف خواهد شد .

به بیان دیگر یک نقطه نظر صریح وجود دارد که حسابداری باید با توصیف واقعیت اقتصادی در شکل پدیده‌های قابل آزمون سر و کار داشته باشد و حسابرس باید انجام آزمون‌های مورد نیاز در این زمینه را برعهده گیرد . در نتیجه استدلال به شرح زیر ادامه خواهد یافت : صورت‌های مالی ابراز ابلاغ پیام هایی درباره واقعیت رویدادها و پدیده‌های اقتصادی یک واحد گزارشگر مثل یک شرکت است . آنچه که برای استفاده کننده ی این صورتها مهم است این است که به عنوان بخشی از اعمال کلی تر پاسخ گویی مدیریت توصیف این رویدادها و پدیده ها قابلیت اثرگذاری بر تصمیم استفاده کننده را (معیار مربوط بودن ) دارد . و این توصیف ها با پدیده ها و رویدادهای مربوط مشابهت دارد یا آن ها را صادقانه باز می نمایاند ( معیار قابلیت اعتماد ) .

وظیفه حسابرسی در این شرایط عبارت است از رسیدگی به اینکه آیا بازتاب پیامدهای حسابداری به نحو صادقانه پدیده ها و رویدادهای اقتصادی مربوط را بیان می‌کند یا خیر ؟ اگر این نقش به طور موفقیت آمیزی کامل شود آنگاه بعدا می توان استدلال آورد که صورت‌های مالی درگیر یک مورد را ارائه می‌کند که باید در مقررات گذاری توصیف شود اما شکل پاسخ گویی که به نحو منصفانه ارائه می‌کند کماکان تعریف نشده باقی می‌ماند.

۲-۱-۱-۲ کیفیت اطلاعاتی و حسابرسی

رویداد اقتصادی و منابع و تعهدات موضوع حسابرسی را به طور عام و حسابرسی شرکت را به طور خاص تشکیل می‌دهد اما جنبه‌های خاص پدیده‌های دنیای واقعی که حسابرسی با آن سروکار دارد کیفیت اطلاعاتی است . یعنی حسابرس مسئول رسیدگی و گزارش درباره ی کیفیت اطلاعاتی است که موضوع اقتصادی را توصیف می‌کند .از این جنبه کیفیت در این متن بر حسب مربوط بودن و قابلیت اعتماد اطلاعات گزارش شده تعریف می شود .یعنی فرض می شود استفاده کنندگان صورت‌های مالی نگرانند که مربوط بودن و قابلیت اعتماد صورت‌های مالی طوری باشد که نتوانند با آسودگی خیال به آن ها تکیه کنند یعنی نوعی از آنچه ولنایزر به ‌عنوان اطمینان کیفیت توصیف می‌کند و بر اساس آن حسابرسی را به ‌عنوان آزمودن مستقل تعریف می‌کند . ولنایزر بازهم استدلال می آورد که کیفیت مورد انتظار صورت‌های مالی باید بر حسب برازندگی آن ها در استفاده بیان شود او این انگاره را در قالب ویژگی‌های مورد انتظار از صورت‌های مالی مربوطه بیان می‌کند یعنی مربوط بودن آن ها به تمام اقدامات بازار و آزمون پذیری مستقل با بهره گرفتن از شواهد موجود . آنچه که اودر زمینه ی نقش حسابرسی استدلال می آورد این است که حسابرسی این قابلیت را دارد که قبل از تصمیم گیری یا اقدام فرد مورد استفاده قرار گیرد . هدف غایی اطلاعات این است که موثق است . حسابرسی باید این ظرفیت را داشته باشد که به استفاده کننده اش باوری را درباره ی کیفیت کلی محتوای پیام حسابداری آن بدهد . اگر چنین باوری وجود داشته باشد آنگاه قابلیت ابهام و شک وجود دارد که باید کاهش یابد استفاده عقلانی از اطلاعات که باید رخ دهد و از سویی دیگر پاسخ گویی صحیح بین هویت گزارشگر و مدیریت و ذی نفع ها هم وجود دارد که باید بیشتر شود.

۲-۱-۱-۳ حسابرسی و ارزش افزوده

چنان که کمیته مفاهیم بنیادی حسابرسی انجمن حسابداری آمریکا بیان می‌کند حسابرسی صورت‌های مالی به ابلاغ اولیه اطلاعات مالی از واحد گزارشگر به ذینفعان برون سازمانی ارزش اضافه می‌کند . این عمل با گزارش دادن درباره ی کیفیت اطلاعات گزارش شده ‌به این افراد و سازمان‌ها انجام می شود . به بیان دیگر حسابرسی برای صورت‌های مالی گزارش شده ارزش افزوده فراهم می‌کند زیرا نتایج بررسی مربوط بودن و قابلیت اعتماد محتوای صورت‌های مالی را گزارش می‌دهد . همچنین حسابرسی قابلیت افزودن ارزش را به نقش کلی پاسخ گویی بین هویت گزارشگر و افراد برون سازمانی دارد . چنین ارزش افزوده ای نباید با مشاوره ای که حسابرسان در حین کار حسابرسی به مدیریت شرکت می‌دهند اشتباه شود . بی شک این مشاوره هم با ارزش است اما افزون بر ارزش حسابرسی است و به ندرت به فراهم آوردن خدمات مدیریت توسط مؤسسه‌ حسابرسی منتهی می شود.

۲-۱-۱-۴ابعاد اطلاعاتی حسابرسی

از طرفی مدیران با مسائل متنوعی از جمله نیاز به توسعه و امور اجرایی مواجه هستند. چالش‌های همانند وظایف جدید و فرایند ها ی کسب و کار وجود دارد. پروژه ها باید مدیریت و تیم ها باید رهبری شوند(Hull, 2006). شاید دشوارترین وجه برای مدیر یا سرپرست که رهبر یک کار تیمی می‌باشد، انگیزش اعضای تیم باشد. تیم های کاری ممکن است در دستیابی به اهداف سازمانی موفق تر باشند اگر اعضای تیم توانمندی لازم در کار را داشته باشند(Latham and Gary, 2004).

بر عکس، اگر اختیار و مسئولیت آنان محدود شود، ممکن است سطح تعهدشان نیز کاهش یابد. آن ها ممکن است که امور محوله را به طور رضایت بخش به انمام رسانند، اما اینکار را با اشتیاق کمتری در جهت بهبود کیفیت و بهره وری انجام خواهند داد(Steers et al, 2004). نشست‌های غیر رسمی منظم بین سرپرستان و زیر دستان توامان تصمیم گیری و مدیریت مشارکتی را تقویت می کند.

نقش عواطف در فرایند رهبری، موضوعی است که در تحقیقات به آن توجهی نمی شدزیرا محققان عقیده داشتند که عواطف احتمالا رفتارهای مؤثر را کمرنگ می‌کنند. تئوری‌های رهبری تحت تأثیر نظریه های کلاسیک نیز بر این عقیده بود که رهبران باید به صورت منطقی و بدون تأثیر پذیری از احساسات خود فکر کرده و سپس برنامه ریزی کنند(George, 2000).

ولی اخیراً محققان رهبران فرهمند و تحول گرا را به صورت افرادی معرفی می‌کنند که با نشان دادن عواطفشان، افراد زیر دست خود را متعهد و متقاعد می‌کنند تا اهداف و ارزش‌های سازمان را بپذیرند و برای دسترسی به آن ها تلاش کنند. این شیوه عمل باعث می‌شود تا رهبران یک وابستگی هیجانی با زیر دستان خود پیدا کنند که این امر موجب ارتقای کیفیت روابط و اثر بخشی گروه و سازمان می‌شود(Bass&Avoilio, 1994).

محققین و نویسندگان حوزه مدیریت بر اهمیت هوش هیجانی بر رهبری تحول گرا تأکید می‌کنند. عموما رهبران تحول گرا که دارای هوش هیجانی می‌باشند، رفتارهایی بروز می‌دهند که ضمن افزایش اثربخشی تیمی و رفع نمودن تعارضات در کار تیمی نتایج مثبتی به دست می‌آوردند (Rahim, 2006).

شکل ۱-۱) مدل مفهومی پژوهش

۱-۵) فرضیه‌های تحقیق

فرضیه حدس عالمانه‌ای است درباره حل یک مسئله. فرضیه را می توان به منزله رابطه‌ای منطقی بین دو یا چند متغیر تعریف کرد که به صورت جمله‌ای آزمون پذیر بیان می‌شود. این روابط بر پایه شبکه ارتباط‌هایی تجسم می‌شود که ریشه در چارچوب نظری تحقیق دارد (سکاران،۱۳۸۶، ص ۱۰۲). فرضیه‌های این پژوهش به شرح زیر است:

1. 1. بین هوش هیجانی و رهبری تحول گرا رابطه مثبت وجود دارد.

1. 1. بین رهبری تحول گرا و اثر بخشی تیمی رابطه مثبت وجود دارد.

1. بین هوش هیجانی و اثر بخشی تیمی رابطه مثبت وجود دارد.

۱-۶) تعریف نظری و عملیاتی متغیرهای تحقیق

در این پژوهش و تحقیق با توجه به مفاهیم و چارچوب نظری بیان شده و نیز شکل شماره (۱-۱) دو نوع متغیر وجود دارد :

الف- متغیر وابسته

ب- متغیر مستقل

۱-۶-۱) متغیر وابسته

متغیر وابسته در این پژوهش اثر بخشی تیمی است که تعریف آن به قرار زیر است:

اثر بخشی تیمی: تاننبم^[۱] و همکارانش اثربخشی تیمی را ترکیبی از عملکرد تیم به صورت خروجی (output) و توانایی تیم برای رشد و احیاء دوباره تعریف نموده اند. کهن^[۲] و همکارانش نیز اثر بخشی تیمی را هم شامل عملکرد بالا و کیفیت زندگی کاری کارکنان تعریف نموده اند(Harris, 2004) اثربخشی تیم به عنوان یک ساختار چند بعدی است که هم مشخصه‌ های مشتری و هم توانایی کار گروهی را در آینده در بر می‌گیرد. در حقیقت تیم‌ها فقط به رضایت مشتری توجه ندارند بلکه به رضایت اعضای گروه نیز توجه می‌کنند. اثربخشی تیمی در این پژوهش دارای شش بعد اصلی به شرح زیر است (Bateman, 2002, p. 216).

هم افزایی تیم: یک احساس از هدف که در بین اعضای تیم مشترک است.

اهداف عملکرد: اهداف عملکردی شفافی که به وسیله تیم نهادینه شده است، فعالیت کاری یا سطوح عملیاتی است که به طور مستمر رصد می‌شود.

مهارت ­ها: اعضای تیم به اندازه کافی آموزش دیده اند و شایستگی انجام کار خود را دارند و در استفاده از مهارت‌ها نیز انعطاف پذیری دارند.

استفاده از منابع: تمام منابع شامل افراد، ساختمان‌ها و تجهیزات به طور مؤثر با توجه به ظرفیت بهینه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نوآوری: تیم به طور مستمر به دنبال راه هایی جهت بهبود ارائه خدمت و محصول و روش‌های انجام کار است.

کیفیت: سطح بالایی از آگاهی و شناخت نسبت به مشتری وجود دارد و استانداردها شناسایی و نظارت می‌شوند(Bateman, 2002, p. 216).

اثر بخشی تیمی با ابعاد (هم افزایی تیم ، اهداف عملکرد، مهارت‌ها، استفاده از منابع، نوآوری و کیفیت) توسط پرسشنامه و با طیف پنج گزینه‌ای لیکرت اندازه گیری می‌شود.

۱-۶-۲) متغیر مستقل

متغیرهای مستقل در پژوهش حاضر، به قرار زیر هستند:

۱-۶-۲-۱) رهبری تحول گرا: رهبری تحول گرا، فرایند نفوذ آگاهانه در افراد یا گروه ها به منظور ایجاد تغییر و تحول نا پیوسته در وضع موجود و کارکردهای سازمان به عنوان یک کل است (موغلی، ۱۳۸۱، ص ۷۹)

رهبری تحول گرا برای عملی شدن به چهار مؤلفه‌ یا عامل که به عنوان عناصر تشکیل دهنده ‌این نظریه نیز شناخته شده اند نیاز دارد. این عوامل عبارتند از:

نفوذ آرمانی: سرافرازی، فرهمندی، احترام و ‌وفاداری بی چون و چرای پیروان از رهبری است که حس آرمانی را انتقال می‌دهد. نفوذ آرمانی باعث می‌شود که رهبران به عنوان یک الگوی رفتاری برای پیروان باشند.

ترغیب ذهنی: رفتار رهبر چالشی را برای پیروان ایجاد می‌کند که دوباره ‌در مورد کاری که انجام می‌دهند، کوشش و تلاش نمایند و ‌در مورد چیزی که می‌تواند انجام یابد، دوباره فکر کنند.

انگیزه الهام بخش: تأکید این نوع انگیزش بر انگیزه های درونی است نه بر مبادلات روزانه بین رهبر و پیرو.

ملاحظات فردی: توجه به تفاوت‌های فردی پیروان و ارتباط با تک تک آن ها و تحریک آنان از طریق واگذاری مسئولیت‌ها می‌باشد(موغلی، ۱۳۸۱، ص ۷۹).

رهبری تحول گرا با ابعاد (نفوذ آرمانی، ترغیب ذهنی، انگیزه الهام بخش و ملاحظات فردی) توسط پرسشنامه و با طیف پنج گزینه‌ای لیکرت اندازه گیری می‌شود.

۱-۶-۲-۲) هوش هیجانی: ظرفیت یا توانایی سازماندهی احساسات و عواطف خود و دیگران، برای برانگیختن خود، و کنترل مؤثر احساسات خود و استفاده از آن ها در روابط با دیگران (goleman, 1998, p. 317-318).